Του Τάσου Γιασεμίδη

Η ΕΕ αναγνωρίζει την αύξηση στην εξωτερική ζήτηση, εφόσον 48% των συναλλαγών το 2018 αφορούσε ξένους, τροφοδοτούμενη από τα κίνητρα που παραχωρήθηκαν από την πολιτεία.

Την περασμένη εβδομάδα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ) έκθεση που αφορά τον τομέα των ακινήτων συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου.

Η ΕΕ αναγνωρίζει την αύξηση στην εξωτερική ζήτηση, εφόσον 48% των συναλλαγών το 2018 αφορούσε ξένους, τροφοδοτούμενη από τα κίνητρα που παραχωρήθηκαν από την πολιτεία.

Την ίδια στιγμή αναφέρεται στην έκθεση ότι οι προκλήσεις στον τομέα συνεχίζονται, ενώ ενδεχομένως να υπάρξει αύξηση στην προσφορά ακινήτων, μετά την αγορά μεγάλου χαρτοφυλακίου δανείων από επενδυτικά ταμεία.

Τα συγκεκριμένα ταμεία, μη έχοντας τραπεζική άδεια και διάθεση / ευχέρεια για αναδιαρθρώσεις και αναχρηματοδοτήσεις, αναζητούν πιο ξεκάθαρες λύσεις όπως η εκποίηση των υποθηκών ή η πλήρης αποπληρωμή των δανείων. Σημειώνεται επίσης ότι η περίοδος των τριών ετών που θα πρέπει να κατέχει την επένδυση του αιτητή πολιτογράφησης συμπληρώθηκε ή συμπληρώνεται για πολλούς από αυτούς και ενδεχομένως να αναζητήσουν τρόπους πώλησης των ακινήτων που έχουν αγοράσει.

Σημειώνεται ότι με την τελευταία αναθεώρηση των κριτηρίων για πολιτογραφήσεις για νέους αιτητές η περίοδος που πρέπει να διατηρούν την επένδυσή τους αυξάνεται στα πέντε από τα τρία χρόνια. Ο τομέας των ακινήτων χαρακτηρίζεται από την κυκλικότητα, όπως άλλως και η οικονομία στο σύνολο της, με περιόδους αύξησης της ζήτησης των ακινήτων και αύξηση στη ζήτηση, δηλαδή να μην είναι αποτέλεσμα ευκαιριακών συνθηκών, τόσο πιο εύκολη είναι η απορρόφηση των κραδασμών από πιθανή διόρθωση.

Οι τομείς των ακινήτων και των κατασκευών αποτελούσαν παραδοσιακά σημαντικοί ρυθμιστές του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της χώρας και της οικονομίας γενικότερα, εφόσον απορροφούν σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού, κυρίως σε περιόδους ανάκαμψης.

Η πορεία του τομέα και οι συνέπειες των κινήτρων που έχουν παραχωρηθεί θα πρέπει να εξετάζονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα ώστε να διασφαλιστεί η σταθερή και βιώσιμη ανάκαμψη του τομέα, καθώς και οι επενδύσεις όσον εμπιστεύτηκαν την κτηματαγορά της Κύπρου.

Επιπλέον θα πρέπει να διαχωριστεί η αγορά σε τομείς και να αναλυθεί η πορεία του αλλά και να αναλυθούν διάφορα σενάρια, με πρώτο την ενδεχόμενη μείωση της εξωγενούς ζήτησης. Όντως η ζήτηση στα ακίνητα τροφοδοτείται κυρίως από ίδια κεφάλαια επενδυτών, σε αντίθεση με την κατάσταση πριν μια δεκαετία που κύριος οδηγός της ζήτησης ήταν η πιστωτική επέκταση, κάτι που οδήγησε σε υψηλά ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αυτό από μόνο του όμως δεν είναι αρκετό. Η μόχλευση πολλών επιχειρήσεων του τομέα συνεχίζει να είναι υψηλή, ενώ σταδιακά αναμένεται να δούμε περισσότερα ακίνητα να πωλούνται μέσω της διαδικασίας των εκποιήσεων. 

Το 2019 είναι σημαντικό τόσο για τον συγκεκριμένο τομέα αλλά και για την οικονομία γενικότερα, εφόσον μεγάλη πρόκληση παραμένει η διατήρηση των βιώσιμων θετικών ρυθμών ανάπτυξης, ειδικά σε ένα δύσκολο και μεταβαλλόμενο εξωτερικό περιβάλλον. Την ίδια στιγμή η αναγκαιότητα για προώθηση των μεταρρυθμίσεων γίνεται πιο έντονη εφόσον η διατήρηση ενός ανταγωνιστικού μοντέλου, φιλικό προς τους επιχειρηματίες, τους επενδυτές και τους πολίτες, αποτελούν προϋπόθεση για ενίσχυση της οικονομίας της χώρας.

Ενδεχομένως να υπάρξει μια αυξημένη ζήτηση το πρώτο τετράμηνο του 2019 από άτομα που ενδιαφέρονται να αιτηθούν πολιτογράφησης για να αποφύγουν το επιπλέον κόστος των 150.000 ευρώ που θα πρέπει να καταβάλουν οι αιτητές ως συνεισφορά στο κράτος από τις 15 Μαΐου 2019.

Την ίδια στιγμή αναμένεται εντός Μαρτίου η εφαρμογή του σχεδίου Εστία που θα παρέχει μια δεύτερη ευκαιρία σε άτομα που μπορούν να αποπληρώνουν τα 2/3 της μειωμένης δόσης του δανείου (σε περίπτωση που η εκτιμημένη αξία του ακινήτου είναι μικρότερη από το υπόλοιπο του δανείου) που αφορά κύρια κατοικία.

Η ΕΕ τονίζει ότι η επιτυχία του Εστία θα βασιστεί στις εκποιήσεις, εννοώντας την κατά γράμμα εφαρμογή των μέτρων που προνοούνται σε περίπτωση που ο δανειολήπτης δεν εκπληρώσει τις νέες του υποχρεώσεις έναντι του τραπεζικού ιδρύματος μετά την ένταξη του στο σχέδιο. Σημειώνεται ότι παρόμοιο σχέδιο αναμένεται να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα.