Δεκάδες χιλιάδες πελάτες του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας (ΣΑΛ) θα κληθούν να πληρώσουν αυξημένα αποχετευτικά τέλη σε ποσοστό 10% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ενώ αύξηση αναμένεται να κληθούν να πληρώσουν και οι πελάτες του ΣΑΠΑ στην Πάφο.

Η αύξηση κρίνεται αναγκαία ύστερα από την απόφαση της Βουλής το 2017, με την οποία επέβαλε στο ΣΑΛ να μειώσει τα αποχετευτικά τέλη κατά 27% και η οποία οδήγησε στο στράγγισμα των αποθεματικών του Συμβουλίου που πέρυσι κυμαίνονταν στα €4 εκατ.

Οι περίπου 100.000 πελάτες του ΣΑΛ θα ενημερωθούν μάλλον μετά τις θερινές διακοπές και θα διαπιστώσουν ότι, εκτός από τις άλλες υποχρεώσεις τους, θα κληθούν να πληρώσουν και αυξημένα αποχετευτικά τέλη. (Στην Πάφο επεβλήθη κούρεμα στις εισπράξεις σε ποσοστό 11%.)

Σύμφωνα με πληροφορίες, εντός των ημερών το ΣΑΛ παραγγέλνει τα τιμολόγια τα οποία θα αποστείλει στους ιδιοκτήτες τον επόμενο μήνα, οπόταν θα τα παραλάβουν μετά την επάνοδό τους από τις διακοπές. Οι πελάτες του ΣΑΛ θα κληθούν να καταβάλουν τα αυξημένα τέλη μέχρι τις 31 Οκτωβρίου, αν και συνήθως το Συμβούλιο δίνει παράταση στους πελάτες του και ειδικά μετά την κρίση επιδεικνύει κάποιας μορφής ανοχή σε όσους αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα αποπληρωμής. 

Λόγω των χειρισμών της Βουλής, η υπόθεση επιβολής τελών από το ΣΑΛ έγινε «μύλος», υπό την έννοια ότι, μέχρι να ληφθούν οι αποφάσεις της Βουλής, περίπου 50.000 πελάτες του ΣΑΛ πρόλαβαν και πλήρωσαν τα τέλη, οπόταν στη συνέχεια ενημερώθηκαν με επιστολή ότι την επόμενη χρονιά (δηλαδή το 2018) θα πιστωθεί ο λογαριασμός τους με τα αυξημένα τέλη που πλήρωσαν το 2017 και θα αφαιρεθούν οι υπερπληρωμές.

Αξίζει να σημειωθεί πως η απόφαση της Βουλής για το ΣΑΠΑ προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου του Συμβουλίου και δημάρχου Πάφου Φαίδωνα Φαίδωνος, ο οποίος επέκρινε έντονα τη Βουλή και έκανε αναφορά σε εξυπηρέτηση προεκλογικών σκοπιμοτήτων.

Τα υπόλοιπα Συμβούλια Αποχετεύσεων (Λεμεσού, Λάρνακας και Αμμοχώστου) δεν είχαν αυξήσει τα τέλη τους το 2017, οπόταν θεωρητικά δεν αναμένεται να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις, αν και αυτό είναι κάτι το οποίο θα κρίνει το ΔΣ του κάθε Συμβουλίου Αποχετεύσεων, αναλόγως και της οικονομικής του κατάστασης αλλά και των οφειλών του σε δάνεια τα οποία συνήψε για υλοποίηση έργων υποδομής.

Στελέχη του ΣΑΛ υπέδειξαν πως για να αποφευχθεί η χρεοκοπία του Συμβουλίου θα έπρεπε να είχε αυξηθεί ο συντελεστής των τελών από έξι τοις χιλίοις που ίσχυε σε τουλάχιστον το επτά τοις χιλίοις. Υπέδειξαν επίσης πως με βάση τη νομοθεσία, τα Συμβούλια Αποχετεύσεων θα πρέπει να εισπράττουν όσα χρήματα χρειάζονται για να αντιμετωπίζουν τις δανειακές τους ανάγκες.

Ειδικά όσον αφορά το ΣΑΛ, η Βουλή είχε ενημερωθεί πως το Συμβούλιο επέβαλλε (τα τελευταία χρόνια) μειωμένα τέλη και εισέπραττε €16,2 εκατ. τον χρόνο αντί €20,6 εκατ. αναμένοντας ότι με την επανεκτίμηση οι αξίες των ακινήτων θα αναθεωρούνταν σε τιμές 1/1/2013, οπόταν θα αυξάνονταν τα έσοδα από όσους ιδιοκτήτες «έκρυβαν» τις περιουσίες τους.

Η απόφαση για αύξηση των αποχετευτικών τελών για το έτος 2018, κατά 10% ή 0,52‰, ελήφθη από το Συμβούλιο του ΣΑΛ στις αρχές Νοεμβρίου 2017 και υλοποιείται τώρα.

Παράλληλα, αποφασίστηκε όπως ο πρόεδρος του ΣΑΛ αρχίσει διαβουλεύσεις με τις τράπεζες (με τις οποίες το Συμβούλιο έχει συνάψει συμφωνίες για παροχή δανείων), με στόχο την αναδιάρθρωση των δανείων και πιθανή μείωση των ετήσιων δόσεων.

Αυτούς προστάτευσε η Βουλή

Με βάση υπολογισμούς και πίνακες του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας (ΣΑΛ) και με βάση τις νέες αξίες (1/1/2013) που προέκυψαν από την επανεκτίμηση των ακινήτων, σχεδόν οι μισοί πελάτες του Συμβουλίου θα είχαν μειώσεις στους λογαριασμούς τους και όσο αυξανόταν η αξία της περιουσίας τού καθενός θα αυξανόταν και η χρέωση, και κάποιοι (Κυβέρνηση, εκκλησιαστικοί οργανισμοί κ.ά.) θα καλούνταν να πληρώσουν μέχρι και μερικές χιλιάδες ευρώ αύξηση, κάτι το οποίο φρέναρε η Βουλή για να τα φορτώσει από φέτος στους υπόλοιπους ιδιοκτήτες.

Με βάση σχετικό πίνακα του ΣΑΛ, και με βάση τις επανεκτιμήσεις, θα επέρχονταν οι εξής διαφοροποιήσεις:

● Ποσοστό 49% των τεμαχίων (44.374 τεμάχια) θα είχαν μείωση στη φορολογία.

● Το 20% (26.454 τεμάχια) θα έχει αύξηση από €10 μέχρι €100.

● 15.961 τεμάχια θα είχαν αύξηση €100 μέχρι €500.

● 2.159 τεμάχια θα είχαν αύξηση πέραν των €500 που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να φθάσουν και σε αρκετές χιλιάδες. Στην κατηγορία αυτή κατά κύριο λόγο εμπίπτουν τεμάχια που ανήκουν στην Κυπριακή Δημοκρατία, ημικρατικούς οργανισμούς και μεγάλες αναπτύξεις.

Σύμφωνα με δεύτερο πίνακα, οι μεγαλύτερες (ποσοστιαία) αυξήσεις θα επιβάλλονταν σε κοινότητες και νέους δήμους.

Έτσι παίχτηκε το παιγνίδι στο Κοινοβούλιο

Στην επίμαχη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών, ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, ο οποίος ήταν ο εμπνευστής της μείωσης των τελών στα Συμβούλια Αποχετεύσεων Λευκωσίας (ΣΑΛ) και Πάφου (ΣΑΠΑ), είχε υποδείξει πως τα δύο Συμβούλια όφειλαν να αποταθούν στην Κυβέρνηση, αν επιθυμούσαν αύξηση των εσόδων, και το ζήτημα να ρυθμιστεί μέσω της Βουλής.

«Θεωρώ μη πολιτικά ορθό η αλλαγή βάσης της φορολογίας να μετατρέπεται σε φορολογικό εργαλείο για είσπραξη χρημάτων» είπε ο κ. Νεοφύτου.

Εισάγοντας το θέμα ο κ. Νεοφύτου ανέφερε ότι σωστά εφαρμόστηκε η τιμολόγηση με βάση αξίες του 2013, αίροντας στρεβλώσεις που είχαν ως αποτέλεσμα άλλοι να πληρώνουν πολύ περισσότερα από ό,τι θα τους αναλογούσαν και άλλοι πολύ λιγότερα.

Ωστόσο, όπως είπε τότε, με την αλλαγή της βάσης φορολόγησης σε αξίες του 2013, τα Συμβούλια Αποχετεύσεων Λευκωσίας και Πάφου επέβαλαν αυξήσεις μέχρι και κατά 33%. Συγκεκριμένα, ισχυρίστηκε, στη Λευκωσία το ΣΑΛ εισέπραξε €20,6 εκατ. (αναφερόταν στο 2017) από €16,2 εκατ. που εισέπραξε πέρυσι (αναφερόταν στο 2016). Εξάλλου το ΣΑΠΑ από €8,4 εκατ. που εισέπραξε πέρυσι (2016) φέτος (2017), με βάση τα τέλη που επέβαλε, θα εισέπραττε €9,9 εκατ.

Ο κ. Νεοφύτου υποστήριξε πως αλλαγή της βάσης φορολόγησης δεν έπρεπε να εκλαμβάνεται και ως έγκριση για αύξηση των τελών.

«Ο νομοθέτης ήθελε να επικρατήσει δημοσιονομική ουδετερότητα» είπε ο κ. Νεοφύτου, ο οποίος πρόσθεσε πως θα αναμενόταν φέτος να εισπραχθούν τα ίδια ποσά που εισπράχθηκαν και τα προηγούμενα χρόνια.

Κατά τη διάρκεια της επίμαχης συνεδρίας της Επιτροπής Εσωτερικών, ο κ. Γιωρκάτζης συμφώνησε σε όλα, αλλά παράλληλα υπέδειξε πως το ΣΑΛ πρέπει να πληρώνει κάθε χρόνο €19,5 εκατ. σε δόσεις δανείων. «Τα τελευταία τρία χρόνια έπρεπε να εισπράττουμε €20,6 εκατ. και εισπράτταμε €16,2 εκατ.» είπε. 

Σημειώνεται ότι το ΣΑΛ δεν επέβαλλε αυξήσεις αναμένοντας την επανεκτίμηση των ακινήτων σε αξίες 1/1/2013, με το σκεπτικό ότι η αύξηση των τελών κάθε χρόνο ευνοούσε μόνο τους ιδιοκτήτες τα ακίνητα των οποίων δεν είχαν επανεκτιμηθεί με αποτέλεσμα να πληρώνουν χαμηλά τέλη, τα οποία θα φορτώνονταν στις πλάτες των ιδιοκτητών των οποίων τα υποστατικά είχαν επανεκτιμηθεί με αποτέλεσμα να πληρώνουν αυξημένα τέλη υπέρ των υπολοίπων ιδιοκτητών οι οποίοι έκρυβαν τις αξίες των ακινήτων τους.

Του Βάσου Βασιλείου