Αρχίζει το ξεκαθάρισμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων από τους τραπεζικούς ισολογισμούς και σε ξένα χέρια αναμένεται να περάσουν «κοκκινισμένες» επιχειρήσεις. Τα προβληματικά δάνεια φεύγουν από τους ισολογισμούς των τραπεζών αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν κάτω από άλλες οντότητες.

Μεγάλες ανακατατάξεις γίνεται στον χάρτη των προβληματικών δανείων και εκατοντάδες επιχειρηματίες θα βρεθούν σε νέα δεδομένα λόγω των μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν.

Δυο είναι οι μεγάλες αλλαγές που συντελούνται στο σύστημα. Υπάρχουν τα προβληματικά δάνεια €7 δισ. της Συνεργατικής που μένουν πίσω στην εναπομείνασα οντότητα που μετατρέπεται σε εταιρεία διαχείρισης δανείων. Η δεύτερη και πολύ σημαντική είναι η πώληση μη εξυπηρετούμενων δανείων περίπου 3 δισ. ευρώ από την Τράπεζα Κύπρου. Με τις δυο κινήσεις, το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώνεται στο μισό, από €19,91 δισ. που είναι σήμερα πηγαίνει λίγο πιο κάτω από €10 δισ. Επίσης θα γίνει μια μαζική μετακίνηση περιουσιακών στοιχείων που αποτελούν εξασφαλίσεις των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς ξένα επενδυτικά ταμεία.

Ο τουρισμός αποτελεί επενδυτικό μαγνήτη για τα ξένα κεφάλαια. Εκτιμάται ότι μπορούν, μέσω των τραπεζών, να περάσουν στα χέρια ξένων ξενοδοχειακές μονάδες, ενώ το ίδιο μπορεί να γίνει και με σημαντικά ακίνητα από εταιρείες real estate και κατασκευαστικές οι οποίες αντιμετωπίζουν υψηλό δανεισμό.

Οι εποπτικές πιέσεις, τα τελεσίγραφα της Φρανκφούρτης και της Κομισιόν σε σχέση με τα μεγάλα ποσοστά των ΜΕΔ στις τρεις συστημικές εγχώριες τράπεζες ήταν αυτά που οδήγησαν εν μέρει τη ΣΚΤ, σε εκκαθάριση. Η Συνεργατική είχε το μεγαλύτερο ποσοστό ΜΕΔ με εξασφάλιση πρώτη κατοικία. Την ίδια ώρα χιλιάδες δανειολήπτες με «κόκκινα δάνεια» θα βρεθούν σε μια νέα κατάσταση πραγμάτων.

Δικαιώματα δανειζομένων

Τα δικαιώματα των οφειλετών δεν διαφοροποιούνται, παραμένουν κάτω από την κυπριακή νομοθεσία αλλά θα κληθούν να διαπραγματευτούν πλέον με τους νέους ιδιοκτήτες της δανειακής τους σύμβασης. Οι πελάτες των τραπεζών που τα δάνειά τους θα μεταφερθούν σε ξένα funds δεν αιφνιδιάζονται από τις εξελίξεις ούτε βρίσκονται προ εκπλήξεως. Αναγγελία της μεταβίβασης δανείου γίνεται προς τους οφειλέτες και τους εγγυητές και γενικά όσοι εμπλέκονται με τη σύμβαση.

Πηγές των τραπεζών αναφέρουν ότι αρκετά από τα προβληματικά δάνεια που θα βρεθούν στην κατοχή ξένων επενδυτικών ταμείων για χρόνια δεν εξυπηρετούνταν, και έχουν γίνει αρκετές επαφές με τους πελάτες τόσο προσωπικές είτε μέσω ανταλλαγής επιστολών. Με την ενημέρωση οι δανειολήπτες καλούνταν να ρυθμίσουν στο «παρά πέντε» την οφειλή τους και πριν το δάνειό τους πωληθεί σε Fund του εξωτερικού. Στην περίπτωση που ο πελάτης δεν ανταποκριθεί και το δάνειο πωληθεί σε Fund, τότε δεν υπάρχει περιθώριο ρυθμίσεων με την τράπεζα. Υπάρχουν και οι περιπτώσεις δανείων που είναι τερματισμένα αλλά σ’ όλες τις περιπτώσεις ο πελάτης γνώριζε για τα επόμενα βήματα.

Οι τράπεζες πωλώντας τα δάνεια είναι υποχρεωμένες να διαβιβάσουν στις αγοράστριες εταιρείες και ένα σύνολο πληροφοριών που συνοδεύουν τα δάνεια αυτά και οι οποίες έχουν σχέση με την φερεγγυότητα κτλ. του δανειολήπτη.

Το πιο βασικό ερώτημα που πλανάται στις σκέψεις των δανειοληπτών σε καθυστέρηση είναι τι θα αλλάξει μετά την πώληση του δανείου τους. Το βέβαιο είναι ότι δεν απαλλάσσονται από την πληρωμή της οφειλής τους. Τα επενδυτικά σχήματα (Debt Funds) έχουν ως μοναδικό σκοπό την ταχεία είσπραξη και αποεπένδυση. Δεν επιθυμούν να αναπτύξουν μακροχρόνιους δεσμούς με τους Κύπριους δανειολήπτες και επιχειρήσεις και δεν ενδιαφέρονται για τη φήμη τους στην τοπική αγορά. Αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι οι δυνατότητες για μακροχρόνιες ρυθμίσεις θα είναι πολύ περιορισμένες. Πρωταρχικό μέλημά τους θα είναι η ταχύτητα είσπραξης, καθότι αυτή θα κρίνει και την απόδοση του διαχειριστή τους. Ο δανειολήπτης θα μπορεί να λάβει από τον αγοραστή του δανείου πολύ ευνοϊκότερες προτάσεις ρύθμισης, διότι ο τελευταίος θα έχει αγοράσει την απαίτηση σε τιμή μικρότερη της ονομαστικής της αξίας και επομένως μια πρόταση που θα ήταν μη συμφέρουσα για την τράπεζα θα είναι κερδοφόρος για τον αγοραστή.

Το ερώτημα

Δικαιούται ο δανειολήπτης να εξαγοράσει το δάνειο στην ίδια τιμή που θα το πουλήσει η Τράπεζα στο επενδυτικό ταμείο, είναι ένα ερώτημα που μπαίνει από τους δανειζόμενους. Δεν υπάρχει διάταξη νόμου που να υποχρεώνει την Τράπεζα να προσφέρει το δάνειο στον δανειολήπτη στην ίδια τιμή που θα το πουλήσει κατόπιν στην αγοράστρια εταιρεία. Αυτό είναι εύλογο γιατί δεν μπορεί να διαχωριστεί η τιμή πώλησης του κάθε δανείου σε ένα «πακέτο» χιλιάδων δανείων. Επίσης μια τέτοια δυνατότητα θα προκαλούσε μαζική καθυστέρηση πληρωμών, με σκοπό την εξαγορά των δανείων σε χαμηλή τιμή από τους ίδιους τους μέχρι σήμερα ενήμερους δανειολήπτες.

Πώς επωφελούνται οι τράπεζες

Οι τράπεζες μόλις ψηφίστηκε η νομοθεσία από τη Βουλή για επίσπευση των διαδικασιών για εκποιήσεις, για πώληση και τιτλοποίηση δανείων έτρεξαν τις διαδικασίες και τις επαφές με ξένα επενδυτικά ταμεία.

Οι τράπεζες με την πώληση δανείων παίρνουν τη ρευστότητα που τους δίνει ο αγοραστής του πακέτου για να την επενδύσουν σε κάτι πιο υγιές που θα αποφέρει κέρδη. Τα πιστωτικά ιδρύματα, αν πιστεύουν ότι με το σύστημα διαχείρισης «κόκκινων» δανείων που έχουν δεν θα μπορέσουν να εισπράξουν τα κεφάλαια που δάνεισαν ή μέρος αυτών, τότε αποφασίζουν να το πουλήσουν.

Ξένοι διαχειρίζονται τα προβληματικά δάνεια Κυπρίων

Από το 2017 μέρος μη εξυπηρετούμενων δανείων Κυπρίων άρχισαν να διαχειρίζονται ξένες πλατφόρμες. Η Τράπεζα Κύπρου ήρθε σε συμφωνία συνεργασίας με την εταιρεία εξυπηρέτησης δανείων, Pepper Cyprus Limited, σε μια προσπάθεια να επιταχύνει την αντιμετώπιση του πλέον δύσκολου μέρους του μη εξυπηρετούμενου δανειακού χαρτοφυλακίου νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η Τράπεζα Κύπρου έχει συνολικά στον ισολογισμό της μη εξυπηρετούμενα δάνεια €8,3 δισ. Η Pepper λειτουργεί εντός της διεύθυνσης αναδιάρθρωσης & ανάκτησης χρεών της οποίας προΐσταται ο Nick Smith, και θα υπόκειται στις ίδιες απαιτήσεις επαγγελματικής δεοντολογίας που ισχύουν για όλο το προσωπικό μας.

Σε αντίθεση με την πλατφόρμα της Τράπεζας Κύπρου που λειτουργεί εσωτερικά της τράπεζας, η Ελληνική και η ΣΚΤ, πριν πάει σε εκκαθάριση, ανακοίνωσαν τη σύμπραξη με εταιρείες που ανέλαβαν εκτός των τραπεζών τα NPLs. Στην Ελληνική Τράπεζα ξεκίνησε την 1η Ιουλίου 2017 τη λειτουργία της η APS και διαχειρίζεται ΜΕΔ ύψους περίπου €2 δισ. και χαρτοφυλάκιο ακινήτων με αγοραία αξία €220 εκατ. Όσον αφορά στη ΣΚΤ, σε συνεργασία με την ισπανική Altamira ίδρυσε την Altamira Asset Management (Cyprus) Ltd. Τώρα τα δεδομένα με τη Συνεργατική έχουν διαφοροποιηθεί εν μέρει.

Η Συνεργατική Τράπεζα έβαλε μπροστά τη διαδικασία προκήρυξης διαγωνισμού για τη σύσταση εταιρείας, η οποία θα διαχειριστεί τα περιουσιακά στοιχεία της εναπομείνασας οντότητας του Συνεργατισμού. Η εταιρεία θα φέρει την επωνυμία «Κυπριακή Εταιρεία  Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων» και θα είναι 100% θυγατρική της ΣΚΤ. Βασικός όρος εντολής είναι να διαχειριστεί τα περιουσιακά στοιχεία  ύψους €8,3 δισ. του «κακού» Συνεργατισμού τα οποία περιλαμβάνουν μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις ύψους περίπου €7 δισ.

Της Θεανώς Θειοπούλου