Του Μάριου Ιερόπουλου*

Υπάρχουν αρκετά περιθώρια για βιώσιμες αναδιαρθρώσεις

Πάντα υποστήριζα ότι η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία. Το ίδιο υποστηρίζω και με τις τράπεζες. Αφού βρείτε εξειδικευμένο Σύμβουλο Αφερεγγυότητας (ΣΑ) που θα εμπιστευθείτε, να ξεκινήσετε τις διαπραγματεύσεις το γρηγορότερο. Μην περιμένετε και μην ακούτε ότι οι τράπεζες δεν κινούνται για εκποίηση πρώτης κατοικίας. Ήδη ξεκίνησαν...

Οι διαπραγματεύσεις με τις τράπεζες είναι δύσκολες και θέλουν εμπειρία, γνώση και εξειδίκευση. Μπορεί πλέον οι ιδιοκτήτες τους να είναι ξένοι, αλλά όταν τους υποδειχθούν λάθη σε συμβάσεις πιστωτικών διευκολύνσεων και σε καταστάσεις λογαριασμών, είναι γενικά διαλλακτικοί.

Η διαπραγμάτευση στο σωστό χρονικό σημείο μπορεί να οδηγήσει σε εξαιρετικό αποτέλεσμα, ακόμα και σε κούρεμα δανείου. Από την άλλη, εάν υπάρχουν πολλά ανεξασφάλιστα χρέη και αναλόγως ποσών, ο εξειδικευμένος Σύμβουλος μπορεί να κρίνει ότι είναι καλύτερα να προχωρήσει σε Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής (ΠΣΑ) και να «χρησιμοποιήσει» τις συνελεύσεις πιστωτών για καλύτερο αποτέλεσμα.

Ο σωστός επαγγελματίας ΣΑ θα κρίνει αναλόγως του δανειολήπτη που έχει απέναντι του (πάντα από άποψη εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων) εάν θα,

  • γίνει αίτηση για να ενταχθεί στο Σχέδιο Εστία ή
  • εάν πρέπει να προστατευθεί μέσω του Πλαισίου Αφερεγγυότητας ή
  • εάν θα επιτύχει καλό αποτέλεσμα μέσω διαπραγμάτευσης με την Τράπεζα και δεν χρειάζονται τα πιο πάνω μέτρα.

Βάσει της νέας νομοθεσίας που ψηφίστηκε πρόσφατα, η εκποίηση ακινήτου ή/και πρώτης κατοικίας μπορεί να σταματήσει μόνο εάν,

  • ο δανειολήπτης έχει ενταχθεί στο Εστία, 
  • για τον δανειολήπτη ετοιμάστηκε ΠΣΑ από ΣΑ και θα αποταθεί στο Σχέδιο Προστασίας Κύριας κατοικίας μέσω του ΚΟΑΓ,
  • για τον δανειολήπτη θα εκδοθεί Διάταγμα Προστασία μέσω του Πλαισίου Αφερεγγυότητας,
  • το υπόλοιπο του δανείου/τρεχούμενου είναι βάση σωστής τεκμηρίωσης, λανθασμένο.

Προσέξτε το «έχει ενταχθεί» στο Εστία. Το Εστία ακόμα δεν υπάρχει και οι πληροφορίες που έχουμε είναι ότι η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της ΕΕ (αλλά και το ΔΝΤ) έκαναν συστάσεις για να γίνει πιο στοχευμένο, (αφού ο ηθικός κίνδυνος παραμένει και φαίνεται να καλύπτει και δανειολήπτες οι οποίοι μπορούσαν να πληρώνουν τα δάνεια τους και δεν το έκαναν).

Το σχέδιο Εστία όπως προτάθηκε, προνοεί επιδότηση κατά το 1/3 της μηνιαίας δόσης και απομείωση (κούρεμα) δανείου, εφόσον φυσικά κάτι τέτοιο ισχύει, στην αγοραία αξία της υποθηκευμένης οικίας/διαμερίσματος σύμφωνα με πρόσφατη εκτίμηση. Εάν για παράδειγμα το υπόλοιπο του δανείου είναι €170.000 και η αξία του διαμερίσματος/οικίας είναι €200.000 δεν θα γίνει κούρεμα δανείου. Εάν όμως ισχύει το αντίθετο, θα γίνει κούρεμα €30.000.

Επισημαίνω ότι δεν είναι υποχρεωτικό για τις τράπεζες να συμμετέχουν στο Εστία. Θεωρώ όμως ότι τους συμφέρει να συμμετέχουν και ήδη αρκετές τράπεζες μελετούν τα δεδομένα δανειοληπτών που πιθανόν εμπίπτουν στα κριτήρια του Εστία.

Η προστασία μέσω του Πλαισίου Αφερεγγυότητας είναι διαδικασία που αφορά ΠΣΑ, το οποίο επιτρέπει σε αφερέγγυο χρεώστη να πετύχει αναδιάρθρωση του χρέους του μέσω του, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η αποπληρωμή πιστωτών και να διατηρηθεί η πρώτη κατοικία. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω ΣΑ και μπορεί να διαρκέσει έως 5 χρόνια με δυνατότητα επέκτασης.

Οι προϋποθέσεις για συμμετοχή σε Μη Συναινετικό ΠΣΑ μεταξύ άλλων, συμπεριλαμβάνουν:

  • αδυναμία αποπληρωμής χρεών στο ακέραιο,
  • η οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη χειροτέρευσε μετά το 2012 ως αποτέλεσμα γεγονότων ή καταστάσεων εκτός του ελέγχου του και
  • ο δανειολήπτης δεν είναι πτωχεύσας.

Τα ΠΣΑ μπορούν να συμπεριλάβουν οποιοδήποτε ποσό χρέους/χρεών. Σε περίπτωση όμως που η συμφωνημένη πρόταση ΠΣΑ απορριφθεί από συνέλευση πιστωτών, ο χρεώστης μπορεί να προσφύγει στο Δικαστήριο, στην περίπτωση που η αγοραία αξία της πρώτης κατοικίας του είναι μέχρι €350.000, η δε συνολική αξία των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων δεν υπερβαίνει τις €500.000.

Εφόσον το ΠΣΑ τεθεί σε ισχύ, τυχόν εγγυητές προστατεύονται πλήρως ή μερικώς, αναλόγως περίπτωσης.

Η νομοθεσία επίσης προνοεί ότι, μη βιώσιμος χρεώστης διατηρεί το δικαίωμα να απευθυνθεί στο Δικαστήριο με αίτημα, μεταξύ άλλων, για έκδοση διατάγματος αναστολής εκποίησης της κύριας κατοικίας ή της επαγγελματικής του στέγης και τα οποία αποτελούν εξασφάλιση χρέους, το οποίο αδυνατεί να εξυπηρετήσει. Εφόσον το Δικαστήριο ικανοποιηθεί με τα προσκομισθέντα στοιχεία ότι η οικονομική κατάσταση του χρεώστη έχει επιδεινωθεί ή ότι έχει περιέλθει σε αδυναμία εξόφλησης των οφειλών του συνεπεία της παρούσας οικονομικής κρίσης, δύναται ανάλογα με την περίπτωση να εκδώσει, είτε διάταγμα αναστολής είσπραξης οφειλών, είτε διάταγμα αναστολής της εκποίησης για τους επόμενους δώδεκα μήνες.

Οι πιο πάνω πληροφορίες παρατίθενται σε περιληπτική μορφή και δεν μπορούν να θεωρηθούν νομική συμβουλή. Μη φοβάστε να ρωτάτε. Τονίζω ότι καμία περίπτωση δεν είναι η ίδια και υπάρχουν αρκετά περιθώρια για βιώσιμες αναδιαρθρώσεις και προστασία της πρώτης κατοικίας.

* Οικονομικός Σύμβουλος/Σύμβουλος Αφερεγγυότητας – Εκκαθαριστής (MBA, Kingston, UK)