Όσοι έγκαιρα είχαν επισημάνει -κατά κύριο λόγο η Ελεγκτική Υπηρεσία- ότι το κράτος παραβιάζει το κοινοτικό κεκτημένο όταν κάνει γενναιόδωρο σκόντο στο ΦΠΑ για μεγάλα - πολυτελή σπίτια, ανεξαρτήτως της οικονομικής επιφάνειας του ιδιοκτήτη, ακόμα κι αν αυτός είναι αλλοδαπός επενδυτής που διεκδικεί κατ' εξαίρεση την κυπριακή υπηκοότητα και ότι η κυπριακή νομοθεσία είναι ασύμβατη με τη σχετική οδηγία της ΕΕ, δικαιώθηκαν πλήρως χθες, μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να λάβει μέτρα κατά της Κύπρου (διαδικασία επί παραβάσει), λόγω μη συμμόρφωσής της με την ενωσιακή οδηγία για το ΦΠΑ στις κατοικίες.

Με τη χθεσινή απόφαση της Κομισιόν, η Κυπριακή Δημοκρατία θα λάβει προειδοποιητική επιστολή, ως το πρώτο βήμα της διαδικασίας επί παραβάσει. Η κυβέρνηση έχει προθεσμία δύο μηνών για να αντιμετωπίσει τις παραλείψεις που επισημαίνονται στην προειδοποιητική επιστολή και να διαμορφώσει ανάλογα την κυπριακή νομοθεσία, κάτι που τουλάχιστο πρακτικά δεν είναι εύκολο, νοουμένου ότι μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου η Βουλή δεν θα λειτουργεί, λόγω διακοπών.

Εάν η Δημοκρατία δεν λάβει τα κατάλληλα μέτρα για τη συμμόρφωσή της με την οδηγία εντός των προσεχών δύο μηνών, η Επιτροπή δύναται να προχωρήσει στο δεύτερο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει και να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη, με ανάλογη προθεσμία για συμμόρφωση. Αν ούτε στην αιτιολογημένη γνώμη ανταποκριθεί η κυβέρνηση, τότε η επόμενη επιλογή της Κομισιόν είναι η προσφυγή στο Δικαστήριο ΕΕ (ΔΕΕ). Σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση στις Βρυξέλλες, «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει προειδοποιητική επιστολή στην Κύπρο, επειδή δεν εφαρμόζει ορθά τους ενωσιακούς κανόνες ΦΠΑ για τις κατοικίες που αγοράζονται ή κατασκευάζονται στην Κύπρο».

Η Κύπρος επιτρέπει την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ, ύψους 5%, για τα πρώτα 200 m2 των κατοικιών που χρησιμοποιούνται ως κύρια και μόνιμη κατοικία από τον δικαιούχο, χωρίς άλλους περιορισμούς. Ειδικότερα», συνεχίζει η Κομισιόν, «ο μειωμένος συντελεστής εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το εισόδημα, τα περιουσιακά στοιχεία και την οικονομική κατάσταση του δικαιούχου, τα μέλη της οικογένειας που θα διαμένουν στην κατοικία, και το ανώτατο συνολικό εμβαδόν της κατοικίας. Πράγματι, η οδηγία για τον ΦΠΑ επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ για τις κατοικίες, στο πλαίσιο (σ.σ. όμως) μιας κοινωνικής πολιτικής. Ωστόσο, το γεγονός ότι κυπριακή νομοθεσία έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής και δεν προβλέπει περιορισμούς, δείχνει ότι το μέτρο υπερβαίνει τον στόχο μιας κοινωνικής πολιτικής. Κατά συνέπεια», καταλήγει η ανακοίνωση, «η Επιτροπή θεωρεί ότι η Κύπρος παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της οδηγίας για τον ΦΠΑ. Η Κύπρος έχει προθεσμία δύο μηνών για να αντιμετωπίσει τις παραλείψεις που επισημαίνονται στην προειδοποιητική επιστολή. Εάν δεν λάβει τα κατάλληλα μέτρα εντός των προσεχών δύο μηνών, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη».

Δεν λένε για τις πολιτογραφήσεις

Στην ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν κάνει καμία άμεση αναφορά στη χρέωση μειωμένου ΦΠΑ 5% (αντί 19%) στις πλείστες περιπτώσεις αγοράς πολυτελούς κατοικίας από χιλιάδες αλλοδαπούς επενδυτές που αιτήθηκαν και έλαβαν κυπριακή υπηκοότητα, στο πλαίσιο του ΚΕΠ. Βάσει εκείνης της πρακτικής, το δημόσιο, αλλά και η ΕΕ, απώλεσαν εκατομμύρια ευρώ επειδή χρέωσαν μειωμένο ΦΠΑ, κατά παράβαση του κεκτημένου, όπως ξεκαθαρίζει με τη χθεσινή της ανακοίνωση η Επιτροπή. Εγείρεται πλέον ζήτημα κατά πόσο η ΕΕ θα ζητήσει οικονομική αποκατάσταση, για τις πάρα πολλές περιπτώσεις που με ευθύνη του κράτους χάθηκαν έσοδα από την πλημμελή επιβολή ΦΠΑ στις κατοικίες που πωλήθηκαν, εξόφθαλμα πέρα από οποιαδήποτε έννοια κοινωνικής πολιτικής, όπως προβλέπει η οδηγία.

Τους τα είχε πει ο Γενικός Ελεγκτής, αλλά δεν άκουγαν

Από την απόφαση της Κομισιόν δικαιώθηκε ειδικότερα ο Γενικός Ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης, ο οποίος τον Απρίλιο του 2021, μέσα από την έκθεσή του για το Τμήμα Φορολογίας, υποστήριξε ότι το Υπουργείο Οικονομικών παρέλειψε να ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι από το 2016 τροποποιήθηκε η νομοθεσία που περιόριζε την επιβολή μειωμένου ΦΠΑ (5%) για ανέγερση-αγορά κατοικίας σε ακίνητα μέχρι 275 τετραγωνικών μέτρων, με τρόπο ώστε όλες οι πωλήσεις που έγιναν στη συνέχεια να επιβαρύνονται με μειωμένο ΦΠΑ, για τα πρώτα 200 τ.μ., ανεξαρτήτως της αξίας και του εμβαδού τους.

Η αλλαγή αυτή στη νομοθεσία, όπως είχε τονιστεί στην έκθεση του Γενικού Ελεγκτή, ευνόησε χιλιάδες επενδυτές που πολιτογραφήθηκαν Κύπριοι, έναντι αγοράς ακινήτου αξίας τουλάχιστον 500.000 ευρώ, αφού επωφελήθηκαν και αυτοί με μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ και το κράτος προφανώς απώλεσε έσοδα. Η όλη υπόθεση για επιβολή χαμηλού συντελεστή 5% ΦΠΑ αντί για 19%, στις αγορές σπιτιών από επενδυτές, στο πλαίσιο του ΚΕΠ, είχε γίνει γνωστή αρχικά από έκθεση του Γενικού Ελεγκτή στις 24/9/2020.

Στην εν λόγω έκθεση, ο Γενικός Ελεγκτής διαπίστωσε μεταξύ άλλων ότι οι πωλήσεις κατοικιών σε ξένους επενδυτές, στο πλαίσιο του ΚΕΠ, υπάγονταν σε χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ 5% (για τα πρώτα 200 τ.μ) και όχι σε 19% που είναι ο κανονικός συντελεστής στην Κύπρο. Αυτό συνέβαινε, βάσει νόμου που αποβλέπει σε κοινωνικές διευκολύνσεις και χωρίς να υπάρχουν σαφείς διαχωρισμοί. 

Πηγή: Ο Φιλελεύθερος