«Μεταφερόμαστε», «νοικιάζεται», «πωλείται το κτήριο», «προς ενοικίαση». Είναι μερικές από τις αναγραφές έξω από καταστήματα και κτήρια στη λεωφόρο Μακαρίου στη Λευκωσία, η οποία εδώ και μερικά χρόνια έχει χάσει τον τίτλο του πιο εμπορικού δρόμου της πρωτεύουσας.
Άλλοτε, ήταν σημείο αναφοράς. Τουλάχιστον για όσους είχαν κάπως ακριβά γούστα. Ακόμη και για καφέ, στη Μακαρίου, όσο και αν κάποιοι μεμψιμοιρούσαν για την τιμή του. «Μα να κάθομαι κάτω απ’ τον Παρθενώνα να πίνω τον καφέ ένα ευρώ και στη Μακαρίου να βλέπω απέναντι μόνο πολυκατοικίες και να τον πληρώνω €5»; Και το άλλο Σάββατο πάλι εκεί και μάλιστα να διαμαρτύρονται όταν δεν έβρισκαν τραπεζάκι ή καρέκλα. Ήταν η Μακαρίου η οποία προσέλκυε χιλιάδες κόσμο ειδικά τα Σάββατα.
«Ύστερα πέρασε ο καιρός κι ιστορία», αλλά στη διαδικασία αυτή ανέβαιναν τα ενοίκια, αναζωογονήθηκαν οι πεζόδρομοι Λήδρας – Ονασαγόρου, λειτούργησε το MALL ενώ δημιουργήθηκαν και περιφερειακά εμπορικά κέντρα στα οποία λειτούργησαν υποκαταστήματα μεγάλων εμπορικών εταιρειών, οπόταν πολλοί καταναλωτές προτίμησαν να μείνουν «εντός έδρας» παρά να κατέβουν στη Λευκωσία, να μπλέξουν στην κίνηση, να μην βρίσκουν πάρκινγκ και όταν βρουν να το ακριβοπληρώσουν. Ήρθε καπάκι και η κρίση και οι καταναλωτές «μαζεύτηκαν» ακόμη περισσότερο και η κίνηση σε άλλοτε «ακμάζοντες» εμπορικούς δρόμους (περιλαμβανομένης και της Μακαρίου) μειώθηκε.
Θα ανέμενε κάποιος ότι τα ενοίκια στη Μακαρίου θα μειώνονταν όπως μειώθηκαν και σε άλλες περιοχές, τουλάχιστον την περίοδο της κρίσης, ώστε να μην εγκαταλείψουν οι ενοικιαστές τα καταστήματα. Κι όμως, τόσον παλαιότερα όταν είχαμε ρωτήσει καταστηματάρχες όσον και τώρα, αυτό που μας λένε είναι ότι τα ενοίκια δεν μειώθηκαν ή δεν μειώθηκαν σε σημείο που να αποτελεί κίνητρο για κάποιον να λειτουργήσει επιχείρηση στη συγκεκριμένη λεωφόρο.
Όταν άρχισαν τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης της οικονομίας σε εμπορικές περιοχές όπως οι πεζόδρομοι, άρχισε να πωλείται «αέρας» δηλαδή οι ενοικιαστές που προσεγγίζονταν για να υπενοικιάσουν τα καταστήματα τους ζητούσαν «της παναγιάς τα μάτια».
Για μια τρύπα 40 τετραγωνικών μέτρων ζητούσαν μέχρι και €70.000-€80.000 ενώ για μεγαλύτερου εμβαδού ζητούν μέχρι και €100.000. Οι πεζόδρομοι γεμίζουν κόσμο αλλά αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι αυξήθηκαν ανάλογα και οι εισπράξεις των καταστηματαρχών. Το σίγουρο είναι ότι για σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα λειτούργησαν ικανοποιητικά οι καφετερίες, τα καφενεία και τα εστιατόρια.
Αντίθετα, στη Μακαρίου τα καταστήματα με τις γνωστές μάρκες λειτουργούσαν σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στους πεζοδρόμους, δεν είχαν βέβαια την πελατεία που είχαν παλαιότερα.
Ποια κατάσταση επικρατεί σήμερα; Μια πολυκατοικία στην οποία εδραστηριοποιείτο μεγάλη εμπορική εταιρεία είναι άδεια ενώ άλλη πολυκατοικία πωλείται.
Όσοι έζησαν τη Μακαρίου «στις δόξες της» θυμούνται ότι στο κτήριο «City Plaza» όλα τα καταστήματα ήταν νοικιασμένα και μάλιστα με ψηλό νοίκι. Όταν μπήκαμε χθες στο κτήριο, το βρήκαμε σχεδόν άδειο. Δεν λειτουργούσαν καν οι κυλιόμενες σκάλες. Τα δύο καταστήματα που λειτουργούν βρίσκονται στο ισόγειο, ενώ στα περισσότερα υπάρχει αγγελία ενοικίασης. Άλλα είναι άδεια και ούτε καν αγγελίες υπάρχουν σε αυτά.
Προχωρώντας από τον κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λευκωσίας (Λυκαβηττού) προς το κέντρο της πόλης, μετρά κανείς τα άδεια καταστήματα, τα οποία, όπως παρατηρούν γείτονες καταστηματάρχες, έχει καιρό που έκλεισαν. Ρωτάμε έναν καταστηματάρχη και μας λέει πως η οικογένειά του νοικιάζει το συγκεκριμένο κατάστημα από τη δεκαετία του 1960. Πληρώνει νοίκι €1.200 μηνιαίως. Απέναντι, για ένα πολύ μικρότερο κατάστημα το ενοίκιο είναι €1.700.
Όπως μας εξηγούν, το νοίκι σε κάποια καταστήματα, βεβαίως πολύ μεγαλύτερου εμβαδού, φτάνει μέχρι τις €4.000.
Προχωρώντας πιο κάτω, καταστηματάρχες υποστηρίζουν πως οι ιδιοκτήτες αρκετών καταστημάτων είναι οικονομικά ανεξάρτητοι και επειδή έχουν και άλλους πόρους εσόδων, προτιμούν να μην τα νοικιάζουν μέχρι να έρθουν καλύτερες μέρες.
Και αυτές οι καλύτερες μέρες θα έρθουν, όπως εκτιμούν καταστηματάρχες, όταν ολοκληρωθεί η ανάπλαση της Μακαρίου και των γύρω δρόμων και όταν ολοκληρωθεί και ο ουρανοξύστης που βρίσκεται στο μέσον της Μακαρίου, που εκτιμάται ότι θα προσελκύσει κόσμο.
Καταστηματάρχες, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του «Φ», ανέφεραν πως και στη Μακαρίου πωλείται «αέρας» και μάλιστα κάποιοι ίσως αναμένουν τις καλύτερες μέρες με σκοπό να πουλήσουν «αέρα».
Πάντως, κλειστά καταστήματα δεν υπάρχουν μόνο στην ίδια τη λεωφόρο Μακαρίου αλλά και σε παρόδιους δρόμους. Τα καταστήματα αυτά «έπιαναν» πελάτες όσο λειτουργούσε ικανοποιητικά η ίδια η Μακαρίου.
Οι ιδιοκτήτες πιέζουν για αύξηση ενοικίων
Την ίδια ώρα, ιδιοκτήτες καταστημάτων στους πεζοδρόμους Λήδρας – Ονασαγόρου καθώς και σε γύρω δρόμους που απέκτησαν εμπορικότητα ασκούν πιέσεις σε καταστηματάρχες να τα εγκαταλείψουν με σκοπό να τα νοικιάσουν ακριβότερα ή αν δεν καταστεί αυτό δυνατό, να πετύχουν αύξηση των ενοικίων.
Όπως μας ελέχθη χαρακτηριστικά, ιδιοκτήτες ζητούν ενοίκιο €1.600 από €450 που καταβάλλει σήμερα ο καταστηματάρχης και τέτοια κρούσματα υπάρχουν αρκετά. Ο πρόεδρος της ΠΟΒΕΚ κ. Στέφανος Κουρσάρης υπέδειξε πως πολλοί καταστηματάρχες κράτησαν τα καταστήματά τους και πλήρωναν το ενοίκιό τους, ακόμη και όταν εργάζονταν στη ζημιά τους και ξεκαθάρισε πως θα χρησιμοποιήσουν κάθε νόμιμο μέσο για να τα κρατήσουν. Ο κ. Κουρσάρης ανέφερε ότι γενικά υπάρχει τάση από τους ιδιοκτήτες των καταστημάτων να ανακτήσουν τα ενοίκια που μείωσαν, όσοι τα μείωσαν, τον καιρό της κρίσης.
Πηγή: Φιλελεύθερος