Τεράστιες ευκαιρίες για την αγορά του real estate κρύβουν τα χαρτοφυλάκια μη εξυπηρετούμενων επιχειρηματικών δανείων των ελληνικών τραπεζών, όπως ανέφεραν στελέχη της αγοράς μιλώντας στο συνέδριο της Prodexpo για τα NPLs και τη διαχείριση των ακινήτων. Μετά από μία επταετία πλήρους απραξίας σε επίπεδο αναγκαστικής εκτέλεσης, οι πλειστηριασμοί κινούνται σε αυξητική τροχιά, αποτελώντας πλέον ένα σημαντικό εργαλείο για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Από 1/1/2018 μέχρι σήμερα οι πλειστηριασμοί που έχουν διενεργηθεί προσεγγίζουν τις 9.000, ενώ μέχρι τα τέλη του έτους θα ξεπεράσουν τους 16.000. Όσο για το 2019, αναμένεται τουλάχιστον ο διπλασιασμός τους. Την εκτίμηση αυτή έκαναν, μεταξύ άλλων, ο γενικός διευθυντής Διαχείρισης Προβληματικών Δανείων Λιανικής Τραπεζικής της Eurobank Αναστάσιος Πανούσης, ο ανώτερος γενικός διευθυντής της Τράπεζας Πειραιώς (Piraeus Legacy Unit) Γιώργος Γεωργακόπουλος και ο βοηθός γενικός διευθυντής Ακίνητης Περιουσίας της Εθνικής Τράπεζας Γιώργος Φράγκου, μιλώντας στο συνέδριο της Prodexpo.
Όπως ανέφεραν οι τραπεζίτες, η ενεργοποίηση του εργαλείου των πλειστηριασμών έχει διττό αποτέλεσμα: Αφενός, ενισχύει τις ανακτήσεις οφειλών από τις τράπεζες, αφετέρου, λειτουργεί ως μέσο για τον αναγκαστικό συνετισμό κυρίως στρατηγικών κακοπληρωτών. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι το 1/3 από τους πλειστηριασμούς που καταλήγουν άγονοι είναι διότι την τελευταία στιγμή οι οφειλέτες έχουν σπεύσει να ρυθμίσουν την οφειλή τους με την τράπεζα για να μη χάσουν το ακίνητό τους.
Σημειώνεται ότι το ποσοστό επιτυχούς υλοποίησης των πλειστηριασμών, από 7% πέρυσι κινείται τώρα στο 45%–50%. Στις τράπεζες, όπως αναφέρθηκε, καταλήγει το 80%–85% των ακινήτων που εκπλειστηριάζονται, ενώ το υπόλοιπο 15%–20% αγοράζονται από ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές. Το κριτήριο από τις τράπεζες για το ποια από τα ακίνητα που βγαίνουν σε πλειστηριασμό θα αγοράσουν, διαμορφώνεται βάσει του τύπου, της χρήσης, της γεωγραφικής θέσης και της ποιότητας του ακινήτου.
Με βάση τα στοιχεία αυτά, οι τράπεζες αξιολογούν τη δυνατότητα επαναρευστοποίησης του ακινήτου, έχοντας προσμετρήσει και το κόστος για το διάστημα που υπολογίζουν ότι θα διακρατήσουν το ακίνητο. Όπως αναφέρθηκε, πάντως, κεντρική στρατηγική απόφαση των τραπεζών είναι να μη λύσουν το πρόβλημα των NPLs με το να μετατραπούν οι ίδιες σε real estate owners των εξασφαλίσεων των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Χαρακτηριστικά επ' αυτού, ο κ. Γεωργακόπουλος ανέφερε ότι η Τράπεζα Πειραιώς παίρνει ακίνητα από πλειστηριασμούς μόνο εάν πιστεύει ότι έχουν προστιθέμενη αξία. Μάλιστα, από τις εκροές (outflows) δανείων από τα μη εξυπηρετούμενα ύψους περίπου 21 δισ. ευρώ που είχε η τράπεζα, λιγότερο από 4%–5% (περίπου 700 εκατ. ευρώ) έχει επενδύσει σε REO (ακίνητα που περιέρχονται στην τράπεζα).
Όπως επισημάνθηκε, οι ελληνικές τράπεζες δεν είναι σε καμία περίπτωση διατεθειμένες να ακολουθήσουν την τακτική που ακολούθησαν οι τράπεζες στην Ισπανία. Εκεί οι τράπεζες προχώρησαν σε μαζικές κατασχέσεις ακινήτων τα οποία πήραν στους ισολογισμούς τους και χρόνο με το χρόνο σχημάτιζαν προβλέψεις για αυτά. Όταν τα ακίνητα έφτασαν σε μία τιμή που οι τράπεζες είχαν θέσει ως στόχο για τη μεταπώλησή τους τα πούλησαν με discount 60%–70%.
Αποτυχία για εξωδικαστικό μηχανισμό
Χαμένοι στη μετάφραση παραμένουν πιστωτές και οφειλέτες αφού ακόμη και όσες αιτήσεις προχωρούν στη δεύτερη φάση της διαδικασίας του εξωδικαστικού μηχανισμού καταλήγουν στις καλένδες. Οι λόγοι πολλοί, όπως η αποτυχία λόγω έλλειψης απαρτίας των πιστωτών, η άρνηση των πιστωτών να απαντήσουν για το ύψος των οφειλών, αλλά και η μη αιτιολογημένη διαφωνία για το ύψος των οφειλών.
Μέχρι σήμερα τη διαδικασία ετοιμασίας της αίτησης στην Ελλάδα έχουν ξεκινήσει 56.734 επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, οι υποβληθείσες αιτήσεις είναι μόλις 4.826 (σ.σ. επίσημα στοιχεία έως τις 2/11/2018. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι αρκετοί οφειλέτες προβαίνουν σε διαγραφές αιτήσεων και επανυποβολή τους προκειμένου να συμπεριληφθούν και οι οφειλές του 2017, ως εκ τούτου ενδέχεται να εμφανίζονται φαινομενικές μειώσεις στα στατιστικά στοιχεία σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, υποστηρίζουν πηγές της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Χαμηλές πάντως είναι και όσες αιτήσεις έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τη διαδικασία και ρυθμίσει τα χρέη τους με ευνοϊκό τρόπο. Συνολικά 814 επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, δηλαδή περίπου 1 στους 6 οφειλέτες, που υπέβαλαν αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, έχουν καταφέρει να αναδιαρθρώσουν τα χρέη τους. Οι υπόλοιπες αιτήσεις βρίσκονται σε διάφορα στάδια της διαδικασίας (π.χ. διαπραγμάτευση με τους πιστωτές).
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος