Του Ανδρέα Α. Ανδρέου*

Θα τολμήσω να κάνω μια πρόβλεψη: η αγορά των ακινήτων σιγοβράζει και με την επικείμενη άρση όλων των περιορισμών θα ακολουθήσει ένα σημαντικό ξέσπασμα. Στα μέσα αυτού του έτους, δηλαδή περί τα τέλη Ιουνίου με μέσα Ιουλίου, αναμένεται η χώρα μας - μαζί με όλα τα καλά και τα κακά της - να έχει αποκτήσει σημαντική αντίσταση στην εξάπλωση του ιού λόγω της εξέλιξης του εμβολιαστικού προγράμματος και του συνόλου των ατόμων που έχουν νοσήσει. Αυτό θα άρει σταδιακά όλους τους περιορισμούς και η οικονομία θα επανέλθει σε συνθήκες πλήρους λειτουργίας μπαίνοντας σε κατάσταση ανεβάσματος στροφών.

Στο μεταξύ θα έχει λήξει η προεκλογική περίοδος των βουλευτικών εκλογών, τα αποτελέσματα της οποίας εύχομαι να παροπλίσουν αρκετές φωνές αρνητισμού κατά την επόμενη προεκλογική περίοδο που ακολουθεί καπάκι και που αφορά τις δημαρχιακές/ δημοτικές εκλογές.

Ενδέχεται το Κυπριακό να βάλει το λιθαράκι του στην καταστολή του πολιτικού παράγοντα από την οικονομική εξίσωση.

Γιατί όμως ισχυρίζομαι πως η αγορά των ακινήτων σιγοβράζει;

Η απάντηση στηρίζεται στην εικόνα που έχουμε ενώπιον μας για τις συναλλαγές του Απριλίου. Και για να δούμε τι σημαίνει ο φετινός Απρίλιος, δεν θα τον συγκρίνουμε με τον περσινό για να πούμε ότι οι συναλλαγές φέτος εξαπλασιάστηκαν σε σχέση με πέρσι, αφού ο περσινός Απρίλιος ήταν σε συνθήκες πλήρους lockdown. Θα τον συγκρίνουμε με τον Απρίλιο του 2019 όταν ο κόσμος μας ήταν πιο... ανέμελος.

Φέτος λοιπόν, ο Απρίλιος κατέγραψε 1.374 συναλλαγές σε παγκύπρια βάση. Τον Απρίλιο του 2019 σημειώθηκαν 1.211 συναλλαγές. Άρα σε επίπεδο αριθμού συναλλαγών ο φετινός Απρίλιος σημείωσε παγκύπρια αύξηση 13,5%.

Τι εκτόπισμα είχαν αυτές οι συναλλαγές;

Αν δούμε την «αξία συναλλαγών» ή τον «όγκο συναλλαγών», όπου για τους σκοπούς της παρούσας ανάλυσης αυτός ορίζεται ως ο μέσος όρος μεταξύ των δηλωνόμενων τιμών πώλησης και των αντίστοιχων εκτιμήσεων του Κτηματολογίου για σκοπούς είσπραξης μεταβιβαστικών τελών, τον φετινό Απρίλιο αντάλλαξαν χέρια ακίνητα συνολικής αξίας πέραν των €233 εκ. Τον Απρίλιο του 2019 αντάλλαξαν χέρια ακίνητα συνολικής αξίας πέραν των €283 εκ. Δηλαδή φέτος υπήρξε μια μείωση στη συνολική αξία συναλλαγών της τάξης του 17,7%.

Κάποιοι μπορούμε να δούμε αυτή την μείωση ως έντονα αρνητικό στοιχείο και άλλοι όχι τόσο. Αν λάβει κάποιος υπόψη το τι μεσολάβησε μεταξύ Απριλίου του 2019 και Απριλίου του 2021, νομίζω πως καταλήγει στο συμπέρασμα πως τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι πολύ χειρότερα. Υπενθυμίζω πως μεσολάβησαν έντονα και παρατεταμένα κτυπήματα όπως διεθνής διασυρμός της χώρας μας, κατάργηση του ΚΕΠ, πανδημία με επανειλημμένα lockdown, εκμηδενισμός του τουρισμού και των αφίξεων γενικά, μείωση της οικονομικής δραστηριότητας, έντονοι πολιτικοί διαξιφισμοί, κίνδυνος μη ψήφισης προϋπολογισμού, οικονομική αβεβαιότητα, κρίση θεσμών του κράτους, κοινωνική κόπωση κ.λπ. Πάμε τώρα να δούμε πώς κινήθηκαν οι επαρχίες μέσα στην πιο πάνω γενική εικόνα του Απριλίου.

Η Λευκωσία φέτος κατέγραψε 450 συναλλαγές συνολικής αξίας περίπου €67,5 εκ. Τον Απρίλιο του 2019 είχε καταγράψει 321 συναλλαγές συνολικής αξίας σχεδόν €65 εκ. Άρα η Λευκωσία φέτος τον Απρίλιο είναι βελτιωμένη σε σχέση με τον Απρίλιο του 2019 παρόλα τα κακά που μεσολάβησαν.

Η Λεμεσός φέτος κατέγραψε 405 συναλλαγές συνολικής αξίας περί­που €80,3εκ. Τον Απρίλιο του 2019 είχε καταγράψει 364 συναλλαγές συνολικής αξίας σχεδόν €97,4εκ. Δεδομένης της κατάστασης που μεσολάβησε το έλλειμμα των €17 εκ σε αξία συναλλαγών δεν είναι τόσο συνταρακτικό αν αναλογιστούμε πως ο αριθμός συναλλαγών είναι αυξημένος κατά 11,3%.

Η Λάρνακα φέτος κατέγραψε 229 συναλλαγές συνολικής αξίας περίπου €35,8εκ. Τον Απρίλιο του 2019 είχε καταγράψει 213 συναλ­λαγές συνολικής αξίας σχεδόν €34,5εκ. Η Λάρνακα είναι ελαφρώς βελτιωμένη σε όλα αυτόν τον Απρί­λιο σε σχέση με τον αντίστοιχο του 2019.

Η Αμμόχωστος φέτος κατέγραψε 85 συναλλαγές συνολικής αξίας πε­ρίπου €17,4εκ. Τον Απρίλιο του 2019 είχε καταγράψει 71 συναλλαγές συνολικής αξίας σχεδόν €28,3εκ. Η Αμμόχωστος είναι σχεδόν 20% βελτιωμένη σε αριθμό συναλλαγών αλλά αισθητά μειωμένη σε αξία συ­ναλλαγών (38,5%). Ειδικά η Αμμό­χωστος όμως, θα ξαναμπεί στο ραντάρ επενδύσεων το ερχόμενο κα­λοκαίρι.

Η Πάφος φέτος κατέγραψε 205 συναλλαγές συνολικής αξίας περί­που €32,2εκ. Τον Απρίλιο του 2019 είχε καταγράψει 242 συναλλαγές συνολικής αξίας σχεδόν €58εκ. Η Πάφος κατέγραψε γενική πτώση σε σχέση με το 2019, δηλαδή 15,3% μείωση στον αριθμό συναλλαγών και 44,5% μείωση στην αξία συναλ­λαγών.

Παρόλο που δεν το αναλύουμε εδώ, σε επίπεδο τετράμηνου, η κα­τάσταση εξακολουθεί να μην είναι καλή αφού βλέπουμε μια συνολική συρρίκνωση του τομέα που φιλ­τράρεται στην υπόλοιπη οικονομία. Όμως, το γεγονός ότι ο Απρίλιος επέδειξε πολύ καλά σημεία αντίστασης σε συνδυασμό με το γεγονός ότι κοντεύουμε στο σημείο να βά­λουμε την πανδημία πίσω μας με το άνοιγμα της οικονομίας, το μέλ­λον της αγοράς αποκτά έντονο εν­διαφέρον.

*Ο κ. Ανδρέας Α. Ανδρέου, MRICS, είναι CEO της APS Andreou Property Strategy - Chartered Surveyors.