Το κόστος του δανεισμού και η επίδραση των υψηλών επιτοκίων στη ζήτηση στεγαστικών δανείων αποτυπώνεται στα στοιχεία που επεξεργάστηκε η Delfi Partners και αφορούν στην περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου των τελευταίων ετών. Λαμβάνοντας υπόψη των αριθμό των υποθηκών και το ύψος του Euribor, το οποίο αποτελεί τη βάση για  μεγάλο ποσοστό στεγαστικών δανείων στην Κύπρο εξάγονται σημαντικά συμπεράσματα, τα οποία δίνουν και στίγμα για το τι έπεται στο μέλλον.  

Η άνοδος των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού είχε αρνητικό αντίκτυπο στη ζήτηση για στεγαστικά δάνεια. Σύμφωνα με την ανάλυση της Delfi Partners κατά το εννιάμηνο του 2021 όταν το Euribor βρισκόταν σε αρνητικό έδαφος ο αριθμός των ακινήτων που υποθηκεύθηκαν για την εξασφάλιση δανεισμού ήταν 11.289, ενώ κατέγραψαν μικρή μείωση το εννιάμηνο του 2022 όταν πλέον είχε αρχίσει η άνοδος των επιτοκίων και το Euribor βρισκόταν τον Σεπτέμβριο του συγκεκριμένου έτους στο 1,240%. Η μείωση των υποθηκών είναι σημαντική όμως το εννιάμηνο του 2023 όταν το Euribor κινούνταν προς το 4%. Την αντίστοιχη χρονική περίοδο του 2024, όταν και το ύψος του Euribor κινήθηκε πτωτικά παρατηρήθηκε ανεπαίσθητη μείωση στον αριθμό των υποθηκών.

Πηγές: Αποδόσεις Euribor, Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, βάση δεδομένων της Delfi Analytics

Αντίστοιχη είναι η εικόνα εάν απομονώσουμε τις επιδόσεις του Σεπτεμβρίου τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Ο Σεπτέμβριος του 2023 είναι ο χειρότερος σε αριθμό υποθηκών Παγκύπρια καθώς το Euribor κινείται στις παρυφές του 4%. Για την ιστορία το υψηλότερο ποσοστό του Euribor καταγράφηκε ένα μήνα αργότερα τον Οκτώβριο του 2023 όταν είχε φθάσει στο 4,138%. Τον Σεπτέμβριο του 2024 υπάρχει αντιστροφή καθώς ο αριθμός των υποθηκών ανεβαίνει ξανά, έστω και οριακά, πάνω από τις χίλιες.

Πηγές: Αποδόσεις Euribor, Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, βάση δεδομένων της Delfi Analytics

Ο Μιχάλης Λοΐζου, στέλεχος της Delfi Partners αναφέρει: «Ο κύκλος της ανόδου των επιτοκίων έχει ολοκληρωθεί καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει προχωρήσει ήδη σε δύο μειώσεις και αναμένονται νέες. Το Euribor με το οποίο συνδέεται μεγάλο ποσοστό των στεγαστικών δανείων στην Κύπρο υποχωρεί συνεχώς και έχει φθάσει την πρώτη βδομάδα του Οκτωβρίου στο 3,092% καταγράφοντας μείωση 1,046% σε σύγκριση με το υψηλό 4,138% του Οκτωβρίου του 2023. Αυτή η σταδιακή μείωση του Euribor παρατηρούμε ότι έχει φρενάρει τη μείωση στη ζήτηση για νέα στεγαστικά δάνεια εξ ου και διατηρούνται το εννιάμηνο του 2024 στα ίδια περίπου επίπεδα με πέρυσι. Δεδομένου ότι οι προβλέψεις φέρουν το Euribor να συνεχίζει να υποχωρεί το 2025 γύρω στο 2,63% και περαιτέρω στο 1,88% το 2026 αναμένουμε ότι και η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια θα ανακάμψει. Καλώς εχόντων των πραγμάτων η αγορά των ακινήτων στην Κύπρο θα έχει θετικό πρόσημο και θα συνεχίσει να συμβάλλει ουσιαστικά στην οικονομική ανάπτυξη».

Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες στον τομέα της ανάπτυξης ακινήτων βρίσκονται στο επίκεντρο του διήμερου συνεδρίου που γίνεται στο πλαίσιο του δεύτερου Property Show Athens 2024 που ξεκίνησε σήμερα τις εργασίες του στην Αθήνα.

Οι ομιλητές του συνεδρίου αναφέρθηκαν σε επίκαιρα ζητήματα των τιμών των ακινήτων, στους τρόπους καλύτερης αξιοποίησης των ακινήτων, στη δανειοδότηση για αγορά ακινήτων, στις νομικές διαδικασίες απόκτησης ακινήτων και γενικά σ' όλα τα θέματα που αφορούν τον τομέα των ακινήτων και του real estate.

Παράλληλα οι ομιλητές αναφέρθηκαν στις μεγάλες προκλήσεις που αφορούν την αντιμετώπιση του ζητήματος του στεγαστικού προβλήματος, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις καθώς και ζητήματα που σχετίζονται με την Golden Visa, μεταβιβάσεις ακινήτων κλπ. Έδωσαν επίσης έμφαση στα ζητήματα που έχει δημιουργήσει η υπ' αριθμ. 293/2024 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τον νέο οικοδομικό κανονισμό που θέτει υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα του ΝΟΚ ως προς τα ύψη των κτηρίων. Όπως επισημάνθηκε, θα πρέπει να βρεθεί οπωσδήποτε μια λύση (η υπόθεση έχει παραπεμφθεί στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας).

Κοινό ήταν το συμπέρασμα ότι όλες οι προκλήσεις θα πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα και αποτελεσματικά προκειμένου η αγορά ακινήτων να συνεχίσει τη θετική πορεία που έχει μετά τη δεκαετή κρίση και να μην επιστρέψει σε δύσκολες περιόδους.

Μεταξύ των ομιλητών ήταν ο Ελευθέριος Ποταμιάνος, πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής, ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς, η Ελένη Κοντογεώργου, πρόεδρος Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών, η Θεοδώρα Δήμα, πρόεδρος του Συλλόγου Οικονομίας Διαμοιρασμού και ο Δημήτρης Καψιμάλης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κατασκευαστών Κτηρίων.

Χαιρετισμό στην έναρξη του συνεδρίου απηύθηνε ο τέως υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, βουλευτής της Νέας Αριστεράς και ο πρώην Δήμαρχος Αθηναίων και επικεφαλής της αντιπολίτευσης στο συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης.

Το συνέδριο διοργανώνεται από τον Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών - Αττικής, σε συνεργασία με την εταιρεία Επικοινωνίας, Δημοσιότητας, Εκδόσεων, Διαφημίσεων και Συνεδρίων, FMW Financial Media Way. Όπως ανέφερε ο Ιωσήφ Ιωσήφ, διευθύνων σύμβουλος της FMW Financial Media Way, στόχος είναι το συνέδριο να καταστεί θεσμός για την αγορά real estate στην Ελλάδα και στο πλαίσιο αυτό θα ανακοινωθούν νέες δράσεις και πρωτοβουλίες.

Σε ισχύ τίθεται από σήμερα, 2 Οκτωβρίου 2024, το Διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών που αφορά την «αυτόματη» παραχώρηση πολεοδομικής βεβαίωσης για τις αναπτύξεις χαμηλού ρίσκου. Ενας νέος τρόπος έκδοσης πολεοδομικής βεβαίωσης που επηρεάζει -σύμφωνα με τα στοιχεία- το 30% περίπου των αιτήσεων που υποβάλλονται και οι οποίες αφορούν την έκδοση πολεοδομικής άδειας για οικιστικές αναπτύξεις.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Υπουργείου Εσωτερικών, το Ειδικό Διάταγμα επιτρέπει, συγκεκριμένα, την ανέγερση, την επέκταση, τη βελτίωση ή τη μετατροπή οικιστικής ανάπτυξης μέχρι δύο μονάδων κατοικίας είτε σε ενιαία οικοδομή είτε σε ανεξάρτητες οικοδομές, μόνο με την έκδοση πολεοδομικής βεβαίωσης. Η πολεοδομική βεβαίωση θα εκδίδεται από την Πολεοδομική Αρχή, ήτοι τους πέντε Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης, εντός διαστήματος 20 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής. Σε περίπτωση που η Πολεοδομική Αρχή δεν εκδώσει τη βεβαίωση εντός του χρονικού διαστήματος των 20 ημερών, τότε αυτή θα εκδίδεται αυτόματα μέσω του Συστήματος «ΙΠΠΟΔΑΜΟΣ» και η πολεοδομική άδεια θα θεωρείται δοθείσα.

Σε αυτή τη διαδικασία, την ανάληψη ευθύνης για την ορθότητα των υποβαλλόμενων στοιχείων έχει αποκλειστικά ο μελέτης, ο οποίος θα υποβάλλει στην αρμόδια Αρχή συμπληρωμένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης Μελετητή, τονίζεται. «Πρόκειται ουσιαστικά για ένα checklist, με το οποίο ο μελετητής πιστοποιεί ότι πληρούνται οι βασικές πτυχές της προτεινόμενης ανάπτυξης, όπως ο συντελεστής δόμησης, το ποσοστό κάλυψης, ο αριθμός των ορόφων και το ύψος, οι αποστάσεις από τα σύνορα, οι χώροι στάθμευσης και οι βοηθητικές οικοδομές», επισημαίνει το ΥΠΕΣ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, με τον νέο τρόπο έκδοσης πολεοδομικής βεβαίωσης επηρεάζεται το 30% περίπου των αιτήσεων που υποβάλλονται και οι οποίες αφορούν την έκδοση πολεοδομικής άδειας για οικιστικές αναπτύξεις. Συνεπώς, η καινούργια διαδικασία αναμφίβολα θα επιταχύνει τη διαδικασία της αδειοδότησης και, κατ’ επέκταση, θα διευκολύνει την ανάπτυξη προς όφελος πρωτίστως των πολιτών, αναφέρεται περαιτέρω.

Με τις τροποποιήσεις και τον εκσυγχρονισμό στη διαδικασία αδειοδότησης, το Υπουργείο Εσωτερικών επιδιώκει να επιλύσει σε μεγάλο βαθμό τις καθυστερήσεις που καταγράφονται και εμποδίζουν τους πολίτες να προχωρήσουν σε αναπτύξεις για κάλυψη των στεγαστικών τους αναγκών. Την ίδια ώρα, θα αποφορτίσει τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης από τις αιτήσεις που αφορούν αναπτύξεις χαμηλού ρίσκου, ώστε να επικεντρωθούν σε άλλα καθήκοντα, όπως η εξέταση αιτήσεων για μεγαλύτερης κλίμακας αναπτύξεις, και να ενισχύσουν τον τομέα του ελέγχου και της επιβολής.

Ο νέος τρόπος έκδοσης πολεοδομικών αδειών θα τυγχάνει συνεχούς αξιολόγησης και στη βάση των αποτελεσμάτων που θα έχει, ο σχεδιασμός προβλέπει για επέκταση του μέτρου και σε αναπτύξεις μέχρι 12 σε σειρά κατοικιών ή 20 διαμερισμάτων σε πολυκατοικία.

Πρόκειται, αναφέρει το ΥΠΕΣ, για το τελευταίο από τη δέσμη 22 μέτρων που υλοποιήθηκαν σταδιακά από τον περασμένο Οκτώβριο, σε συνεννόηση με το ΕΤΕΚ, και με σκοπό την απλοποίηση της διαδικασίας της αδειοδότησης της ανάπτυξης γης, στο πλαίσιο και των αλλαγών που εφαρμόστηκαν στον τομέα μετά τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η Ask Wire, η εταιρεία που βασίζεται στην τεχνολογία, για να καταγράφει συναλλαγές, ζητούμενες τιμές και την κατασκευαστική δραστηριότητα στον τομέα των ακινήτων, παρακολουθεί μέσω του εργαλείου Developer’s View τα δεδομένα που σχετίζονται με δεκάδες υπό ανέγερση και προσφάτως ολοκληρωμένα έργα πολυκατοικιών.

Στη Λευκωσία τα υπό παρακολούθηση έργα ανέρχονται στα 72 και κατανέμονται σε 38 επιχειρήσεις ανάπτυξης γης. Πρόκειται για πολυκατοικίες, οι οποίες άρχισαν να ανεγείρονται ή ολοκληρώθηκαν από τον Ιανουάριο του 2016 έως τον Ιούλιο του 2024 στην Πρωτεύουσα.

Κατανομή συναλλαγών ανά όροφο

Όπως διαφαίνεται από την ανάλυση των στοιχείων, σ’ αυτές τις 72 αναπτύξεις έχουν ολοκληρωθεί συνολικά 568 πωλήσεις διαμερισμάτων. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των αγοραστών στρέφεται, με βάση την ανάλυση των δεδομένων, σε αγορές διαμερισμάτων στον δεύτερο όροφο (144), ενώ ακολουθούν σε ζήτηση τα διαμερίσματα πρώτου ορόφου (133) και τρίτου ορόφου (111). Οι αγορές διαμερισμάτων στον τέταρτο όροφο πολυκατοικιών συγκεντρώνουν 56 συναλλαγές και στον πέμπτο όροφο 22. Διψήφιο αριθμό πωλήσεων συγκεντρώνουν τα διαμερίσματα στον έκτο (12), τον έβδομο (12) και όγδοο όροφο (13).

Τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο

Οι μέσες τιμές ανά τετραγωνικό εξηγούν εν πολλοίς και την αυξημένη ζήτηση για αγορά διαμερισμάτων σε χαμηλότερους ορόφους. Στον πρώτο όροφο η μέση τιμή αγοράς ανά τετραγωνικό μέτρο είναι €2.199. Η μέση τιμή του τετραγωνικού μέτρου ανεβαίνει στις €2.289 για τα διαμερίσματα δευτέρου ορόφου και περαιτέρω στις €2.340 για τα διαμερίσματα τρίτου ορόφου. Για παράδειγμα ένα διαμέρισμα 85 τετραγωνικών στον πρώτο όροφο κοστίζει περίπου €187.000, στον δεύτερο όροφο γύρω στις €195.000 και στον τρίτο όροφο περίπου €200.000. Η ψηλότερη μέση τιμή ανά τετραγωνικό εντοπίζεται στον 19^ο όροφο και ανέρχεται στις €7.075 και η χαμηλότερη, €2.133, στο ισόγειο.  

Ο Παύλος Λοΐζου, Διευθύνων Σύμβουλος της Ask Wire, σχολιάζοντας τα πιο πάνω δεδομένα δήλωσε ότι, «Η λεπτομερής ανάλυσή μας αποκαλύπτει σημαντικές τάσεις στην αγορά ακινήτων της Λευκωσίας και ιδίως την ολοένα αυξανόμενη ζήτηση για προσιτή οικονομικά στέγη, κάτι το οποίο μπορεί να σχετίζεται με αλλαγές στις δημογραφικές και οικονομικές συνθήκες». Αυτού του είδους οι αναλύσεις, είναι πολύ σημαντικές, σύμφωνα με τον Παύλο Λοΐζου για τους επιχειρηματίες, που ασχολούνται με την ανάπτυξη γης και γενικότερα με τον τομέα των ακινήτων καθώς «τους βοηθά να λάβουν σωστές αποφάσεις ανάπτυξης των επιχειρηματικών τους πλάνων στη βάση συγκεκριμένων δεδομένων, γνωρίζοντας τις κυρίαρχες τάσεις και τις κινήσεις των ανταγωνιστών τους».  

Για περισσότερες πληροφορίες και δεδομένα για την αγορά ακινήτων επισκεφθείτε τη σελίδα της Ask Wire

Ο Δείκτης Τιμών Κατασκευαστικών Υλικών για τον μήνα Αύγουστο 2024 ανήλθε στις 117,68 μονάδες (με βάση 2021=100), κατέγραψε μείωση 0,08%, σε σύγκριση με τον Αύγουστο 2023, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Στατιστική Υπηρεσία την Τετάρτη.

Κατά κύρια κατηγορία προϊόντων, καταγράφηκαν μειώσεις στα μεταλλικά προϊόντα (-3,50%), ενώ αυξήσεις σημειώθηκαν στα ηλεκτρομηχανολογικά είδη (3,72%), στα προϊόντα από ξύλο, μονωτικά, χημικά και πλαστικά (1,17%), στα ορυκτά (0,96%) και στα προϊόντα ορυκτών (0,66%).

Σε σύγκριση με τον Ιούλιο 2024 ο δείκτης σημείωσε οριακή αύξηση της τάξης του 0,03%.

Για την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2024 ο δείκτης σημείωσε μείωση της τάξης του 1,28% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023.