Τα δύο νέα Στεγαστικά Σχέδια που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο την Τρίτη (29/10) και εντάσσονται στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης στεγαστικής πολιτικής της Κυβέρνησης, «ΣτεγάΖΩ το μέλλον μου», παρουσίασε την Πέμπτη (31/10) ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου. 

Ολόκληρη η παρουσίαση ΕΔΩ.

Πρόκειται για το Στεγαστικό Σχέδιο Χορηγιών για Νεαρά Ζευγάρια ή/και Νέους μέχρι 41ος ετών και το Σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», των οποίων η περίοδος υποβολής αιτήσεων από εν δυνάμει δικαιούχους αρχίζει στις 15 Νοεμβρίου.

Στεγαστικό Σχέδιο Χορηγιών για Νεαρά Ζευγάρια ή/και Νέους μέχρι 41ος ετών

Σύμφωνα με την παρουσίαση, το Στεγαστικό Σχέδιο Χορηγιών για Νεαρά Ζευγάρια ή/και Νέους μέχρι 41ος ετών στοχεύει στην ενίσχυση της αγοραστικής δυνατότητας των νέων για κάλυψη των στεγαστικών τους αναγκών, με την παραχώρηση οικονομικής βοήθειας σε νεαρά ζευγάρια με ή χωρίς τέκνα, μονογονεϊκές οικογένειες και μονήρη άτομα μέχρι 41ος ετών για απόκτηση πρώτης κατοικίας.

Δικαιούχοι του Σχεδίου είναι:

• Κύπριοι πολίτες ή πολίτες κράτους μέλους της ΕΕ, νοουμένου ότι είναι μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου και έχουν νόμιμη, μόνιμη και συνεχή διαμονή σε περιοχές που ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία, για τα τελευταία πέντε χρόνια που προηγούνται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης.
• Επαναπατρισθέντες Κύπριοι υπήκοοι με νόμιμη, μόνιμη και συνεχή διαμονή στην Κυπριακή Δημοκρατία, τα τελευταία τουλάχιστον δύο χρόνια που προηγούνται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης.

Σημειώνεται πως, από το Σχέδιο εξαιρούνται και δεν είναι δικαιούχοι:

• Πολίτες που οι ίδιοι ή ο/η σύζυγος/συμβίος/α τους έχουν λάβει προηγουμένως κρατική οικονομική ενίσχυση για στεγαστικούς σκοπούς ή ενίσχυση από τον ΚΟΑΓ ή και την Υπηρεσία Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων για στεγαστικούς σκοπούς.
• Πολίτες που κατείχαν οι ίδιοι ή ο/η σύζυγος/συμβίος/α τους άλλη ιδιόκτητη κατοικία τα προηγούμενα πέντε χρόνια που προηγούνται της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης.
• Πολίτες που οι ίδιοι ή ο/η σύζυγος/συμβίος/α τους έχουν συμπληρώσει το 41ο έτος της ηλικίας τους κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Με βάση το Σχέδιο, η ενίσχυση που θα παρέχεται στους δικαιούχους ανέρχεται στο 50% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης, με κατώτατο όριο επιλέξιμης δαπάνης τις €20.000.

Το ανώτατο όριο ενίσχυσης εξαρτάται από τη σύνθεση της οικογένειας και καθορίστηκε ως εξής:

Τονίζεται πως, για συμμετοχή στο Σχέδιο θα ισχύουν οι πιο κάτω προϋποθέσεις:

• Η κατοικία πρέπει να βρίσκεται εντός οικιστικής ζώνης/περιοχής σε δημαρχούμενη περιοχή (Δήμοι όπως διαμορφώθηκαν μετά τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης)
• Το εμβαδό της κατοικίας δεν πρέπει να ξεπερνά τα 100 τ.μ.
• Η κατοικία θα πρέπει να αποτελεί την πρώτη κατοικία του δικαιούχου και να αποκτηθεί για σκοπούς μόνιμης ιδιοκατοίκησης για περίοδο τουλάχιστον δέκα ετών.
• Η απόκτηση κατοικίας μπορεί να γίνει μέσω:
  -Ανέγερσης
  -Αγοράς καινούριας ή υφιστάμενης κατοικίας
  -Αγοράς και βελτίωσης καινούριας ή υφιστάμενης κατοικίας
  -Απόκτησης με δωρεά και βελτίωσης καινούριας ή υφιστάμενης κατοικίας
  -Απόκτησης με άλλον νόμιμο τρόπο και βελτίωσης καινούριας ή υφιστάμενης κατοικίας

Εισοδηματικά κριτήρια

Για ένταξη δικαιούχων στο Σχέδιο, θα ισχύουν τα εξής εισοδηματικά κριτήρια:

Πέραν των πιο πάνω κριτηρίων/προϋποθέσεων, για ένταξη στο Σχέδιο οι εν δυνάμει δικαιούχοι θα πρέπει να πληρούν και τα εξής:

• Απαιτείται υποχρεωτικά και σε όλες τις περιπτώσεις τεκμηρίωση της διαθεσιμότητας και επάρκειας χρηματικών πόρων για απόκτηση της κατοικίας.
• Οι χρηματικοί πόροι θα πρέπει να προέρχονται είτε συνδυαστικά από εξασφάλιση δανείου και καταθέσεις είτε αποκλειστικά από εξασφάλιση δανείου. Η τεκμηρίωση εξασφάλισης δανείου υποβάλλεται σε μεταγενέστερο στάδιο της υποβολής αίτησης, ενώ η τεκμηρίωση των καταθέσεων γίνεται απαραίτητα κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.
• Δεδομένου ότι πληρούνται τα υπόλοιπα κριτήρια του Σχεδίου, θα αποστέλλεται στον/στην αιτητή/αιτήτρια επιστολή προέγκρισης για τη θετική αξιολόγησή του, με υποχρέωση για εξασφάλιση χρηματοδότησης μέσω δανεισμού και προσκόμιση της συμφωνίας δανείου εντός τεσσάρων μηνών.

Αναφορικά με τα κριτήρια επιλεξιμότητας, αυτά έχουν καθοριστεί ως εξής:

• Σε περίπτωση ανέγερσης καινούριας κατοικίας, επιλέξιμες είναι οι περιπτώσεις, στις οποίες οι εργασίες ανέγερσης έχουν ξεκινήσει/ θα ξεκινήσουν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, όπως επίσης όλες οι δαπάνες που διενεργήθηκαν/θα διενεργηθούν μετά την ημερομηνία αυτή.
• Στην περίπτωση αγοράς ή αγοράς και βελτίωσης ή απόκτησης με δωρεά και βελτίωσης ή απόκτησης με άλλο νόμιμο τρόπο και βελτίωσης καινούριας ή υφιστάμενης κατοικίας, επιλέξιμες είναι οι περιπτώσεις στις οποίες η απόκτηση της κατοικίας (βάσει των κατατεθειμένων εγγράφων στο ΤΚΧ) και οι σχετικές δαπάνες διενεργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.

Αιτήσεις, ενστάσεις και καταβολή οικονομικής ενίσχυσης

Σημειώνεται πως, η διαδικασία υποβολής αιτήσεων έχει ως εξής:

• Αιτήσεις υποβάλλονται μέσω του Εντύπου Υποβολής Αίτησης.
• Η αίτηση υποβάλλεται πλήρως συμπληρωμένη και συνοδεύεται από όλα τα απαιτούμενα παραστατικά.
• Η αίτηση υποβάλλεται μόνο μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας www.housing.moi.gov.cy
• Η πρόσκληση συμμετοχής στο Σχέδιο και η υποβολή αιτήσεων ισχύει από τις 15 Νοεμβρίου 2024 και ώρα 12 το μεσημέρι μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2024 και ώρα 12 το μεσημέρι.
• Με την οριστική ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης θα δίνεται στον/στην αιτητή/αιτήτρια αύξων αριθμός, για σκοπούς τήρησης σειράς προτεραιότητας.

Για αξιολόγηση και έγκριση των αιτήσεων θα ακολουθείται η εξής διαδικασία:

• Οι αιτήσεις θα διανέμονται από το Υπουργείο Εσωτερικών στα Γραφεία των Επαρχιακών Διοικήσεων, όπου θα ελέγχεται η πληρότητά τους και κατά πόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις και τα κριτήρια του Σχεδίου.
• Σε περίπτωση θετικής αξιολόγησης της αίτησης, εκδίδεται επιστολή προέγκρισης και καλείται ο δικαιούχος να προσκομίσει έγκριση εξασφάλισης δανείου εντός τεσσάρων μηνών.
• Σε περίπτωση αρνητικής αξιολόγησης της αίτησης, ο/η αιτητής/αιτήτρια ενημερώνεται με επιστολή για την απόρριψη της αίτησής του και για το δικαίωμα υποβολής ένστασης.

Στις περιπτώσεις, δε, ενστάσεων, θα ακολουθείται η πιο κάτω διαδικασία:

• Σε περιπτώσεις απόρριψης της αίτησης, οι αιτητές/ήτριες έχουν δικαίωμα υποβολής ένστασης με γραπτή επιστολή, εντός 20 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της επιστολής κοινοποίησης της απόρριψης.
• Οι ενστάσεις αποστέλλονται ταχυδρομικώς με συστημένη επιστολή προς την οικεία Επαρχιακή Διοίκηση, αναφέροντας τους λόγους, βάσει των οποίων οι αιτητές πιστεύουν ότι η αίτηση
  δεν έπρεπε να απορριφθεί.
• Οι ενστάσεις θα εξετάζονται από τριμελή Επιτροπή Εξέτασης Ενστάσεων, που θα συστήνεται για τον σκοπό αυτό.

Με βάση το Σχέδιο, η καταβολή της οικονομικής ενίσχυσης θα γίνεται ως ακολούθως:

• Για περιπτώσεις αποπερατωμένης κατοικίας η οποία έχει ήδη αποπληρωθεί από τον αγοραστή/δικαιούχο στον πωλητή, η καταβολή της ενίσχυσης γίνεται σε μια δόση, με την υποβολή των τιμολογίων και αποδείξεων πληρωμής/εξόφλησης και της σύνδεσης με την ΑΗΚ.
• Για όλες τις άλλες περιπτώσεις, η καταβολή της ενίσχυσης γίνεται σε τρεις φάσεις:
  -το 20% άμεσα με την έγκριση,
  -το 60% με την ολοκλήρωση του μισού έργου και αφού προηγηθεί ίδια χρηματοδότηση, και
  -το 20% με την ολοκλήρωση του έργου και σύνδεση στην ΑΗΚ, με προσκόμιση βεβαίωσης από τον μηχανικό του έργου και αφού προηγηθεί ίδια χρηματοδότηση/εξόφληση
• Οι κατασκευαστικές εργασίες θα πρέπει να έχουν αρχίσει εντός 9 μηνών από την ημερομηνία έγκρισης και να ολοκληρωθούν εντός 3 χρόνων από ημερομηνία έναρξής τους.

Σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω»

Όσον αφορά το Σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», σκοπός του είναι η παραχώρηση εφάπαξ χορηγίας σε ιδιοκτήτες υφιστάμενων αδρανών/κενών/σε αχρησία οικιστικών μονάδων για την ανακαίνιση ή και αναβάθμισή τους και ένταξή τους στην αγορά προσιτού ενοικίου.

Τα στάδια και ο τρόπος υλοποίησης του Σχεδίου, έχουν ως εξής:

• Οι δυνητικοί δικαιούχοι ενοικιαστές, δηλώνουν το ενδιαφέρον τους μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας www.prositistegi.cy και εξετάζονται από τον ΚΟΑΓ, κατά πόσον πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Αιτήσεις θα γίνονται δεκτές από 15 Ιανουαρίου 2025 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2025.
• Εφόσον εγκριθεί, ο δικαιούχος ενοικιαστής μπορεί να εντοπίσει τις προς ενοικίαση οικιστικές μονάδες μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και να συνάψει ενοικιαστήριο συμβόλαιο με τον δικαιούχο ιδιοκτήτη, στο οποίο καθορίζονται οι όροι της συμφωνίας και οι ευθύνες του κάθε μέρους.
• Με την ολοκλήρωση των εργασιών ανακαίνισης/αναβάθμισης, και μετά την υπογραφή ενοικιαστήριου συμβολαίου, υποβάλλονται από τον ιδιοκτήτη μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας αίτημα και τα απαραίτητα παραστατικά, τα οποία ελέγχονται από τον ΚΟΑΓ.
• Η καταβολή της οικονομικής ενίσχυσης γίνεται με τραπεζικό έμβασμα στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου ιδιοκτήτη, σε μια εφάπαξ δόση για όλες τις εργασίες.
• Τα ενοικιαστήρια συμβόλαια έχουν ελάχιστη διάρκεια δύο ετών, με δυνατότητα ανανέωσης για ακόμα δύο έτη.

Ύψος χορηγίας

Το ανώτατο όριο της οικονομικής ενίσχυσης για τις επιλέξιμες δαπάνες (ελάχιστη επιλέξιμη δαπάνη είναι €5.000) καθορίζεται ως εξής:

Σημειώνεται πως, πρόσθετα καλύπτεται το κόστος εξασφάλισης Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, ενώ σε περίπτωση που το ποσό που δαπανάται για την ολοκλήρωση των εργασιών ανακαίνισης/αναβάθμισης υπερβαίνει του ανώτατου ορίου οικονομικής ενίσχυσης, το επιπλέον ποσό καλύπτεται από ίδιους πόρους.

Με βάση το Σχέδιο, οι επιλέξιμες αιτήσεις θα πρέπει να αφορούν:

• εργασίες ανακαίνισης/αναβάθμισης, οι οποίες ξεκίνησαν μετά τις 24 Οκτωβρίου 2023, ακόμα και εάν ολοκληρώθηκαν πριν την υποβολή της αίτησης, και νοουμένου ότι πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις του Σχεδίου.
• εργασίες ανακαίνισης/αναβάθμισης, οι οποίες θα ξεκινήσουν μετά την υποβολή της αίτησης, νοουμένου ότι αυτές θα ολοκληρωθούν το αργότερο εντός έξι μηνών από την ημερομηνία έγκρισης της πρότασης.

Ύψος ενοικίου

Τονίζεται πως, το ύψος του ενοικίου που θα ορίζεται ως προσιτό ενοίκιο, θα αποτελεί το μέγιστο επιτρεπόμενο ενοίκιο και θα καθορίζεται:

• από το Υπουργείο Εσωτερικών
• ανά επιλέξιμη περιοχή του Σχεδίου (αστικές και περιαστικές περιοχές)
• με βάση τον τύπο της οικιστικής μονάδας (ενός, δύο ή τριών υπνοδωματίων, διαμέρισμα ή οικία και ανά τ.μ.)
• με βάση το μέσο αγοραίο ενοίκιο, ως θα υπολογίζεται από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, μειωμένο κατά 30%.

Δυνητικοί δικαιούχοι και προϋποθέσεις

Δυνητικοί δικαιούχοι για ένταξη στο Σχέδιο θα είναι:

• Δυνητικοί δικαιούχοι ιδιοκτήτες είναι φυσικά ή/και νομικά πρόσωπα, ιδιοκτήτες αδρανών/κενών/σε αχρησία οικιστικών μονάδων, που θα πραγματοποιήσουν ανακαινίσεις/αναβαθμίσεις στις εν λόγω οικιστικές μονάδες.
• Ιδιοκτήτης δύναται να συμμετάσχει στο Σχέδιο για περισσότερες από μία οικιστικές μονάδες, συμπληρώνοντας ξεχωριστή αίτηση.
• Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας στην οικιστική μονάδα ή ύπαρξης προσώπων που κατέχουν επικαρπία, απαιτείται κατά την υποβολή της αίτησης ειδικού πληρεξούσιου εγγράφου, με το οποίο δηλώνεται ρητά η συγκατάθεση όλων των συνιδιοκτητών/επικαρπωτών, εξουσιοδοτώντας έναν/μια εξ αυτών να υποβάλει αίτηση εκ μέρους όλων.

Τονίζεται πως, για ένταξη οποιασδήποτε οικιστικής μονάδας στο Σχέδιο, θα πρέπει να πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:

• Η οικιστική μονάδα θα πρέπει να αναφέρεται ως κενή/αδρανής/σε αχρησία για τους τελευταίους τουλάχιστον 12 μήνες που προηγούνται της ημερομηνίας εξαγγελίας του Σχεδίου, ήτοι στις 24 Οκτωβρίου 2023, ή/και για τους τελευταίους τουλάχιστον 12 μήνες που προηγούνται της ημερομηνίας α’ πρόσκλησης, ήτοι στις 15 Νοεμβρίου 2024, όπως προκύπτει από την κατάσταση λογαριασμού της ΑΗΚ.
• Κενή/αδρανής/σε αχρησία οικιστική μονάδα είναι εκείνη με κατανάλωση μέχρι 200 kWh, για τους τελευταίους τουλάχιστον 12 μήνες που προηγούνται της 24ης Οκτωβρίου 2023, ή/και για τους τελευταίους τουλάχιστον 12 μήνες που προηγούνται της 15ης Νοεμβρίου 2024, όπως προκύπτει από την κατάσταση λογαριασμού της ΑΗΚ.
• Η πρώτη σύνδεση της οικιστικής μονάδας θα πρέπει να έγινε τουλάχιστον 15 χρόνια πριν τις 24 Οκτωβρίου 2023.
• Για την οικιστική μονάδα θα πρέπει να έχει εκδοθεί άδεια οικοδομής.

Επιλέξιμες δαπάνες

Βάσει του Σχεδίου, οι κυριότερες επιλέξιμες δαπάνες είναι:

Φορολογικά κίνητρα

Το Σχέδιο συνοδεύεται από τα ακόλουθα φορολογικά κίνητρα, νοουμένου ότι αυτά θα ψηφιστούν στο πλαίσιο των τροποποιητικών νομοσχεδίων του «περί Φορολογίας Νόμου»:

• ολόκληρο το ποσό του ενοικίου (100%) που θα λαμβάνεται ως προσιτό ενοίκιο θα απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος,
• το εισόδημα που θα λαμβάνεται ως προσιτό ενοίκιο θα απαλλάσσεται από την επιβολή έκτακτης αμυντικής εισφοράς,
• θα επιτρέπεται η διεκδίκηση αυξημένων κεφαλαιουχικών εκπτώσεων επί κτιριακών κεφαλαιουχικών δαπανών (5% αντί 3% που ισχύει σήμερα) για την περίοδο κατά την οποία το ακίνητο θα διατίθεται με προσιτό ενοίκιο, και
• θα επιτρέπεται η διεκδίκηση αυξημένων κεφαλαιουχικών εκπτώσεων για αγορά εξοπλισμού στο υπό αναφορά ακίνητο (15% αντί 10% που ισχύει σήμερα) το οποίο διατίθεται με προσιτό ενοίκιο.

Δικαιούχοι ενοικιαστές

Επισημαίνεται πως, οι δικαιούχοι ενοικιαστές προσιτού ενοικίου καθορίζονται με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια και τη σύνθεση της οικογένειας, ως εξής:

Επιπρόσθετα των πιο πάνω, οι δικαιούχοι ενοικιαστές θα πρέπει να πληρούν και τις πιο κάτω προϋποθέσεις:

• Δικαιούχος ενοικιαστής είναι Κύπριος πολίτης ή πολίτης κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Για τους πολίτες κρατών μελών της ΕΕ απαιτείται νόμιμη, μόνιμη και συνεχής διαμονή στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές, για τα τελευταία πέντε έτη που προηγούνται της πρόσκλησης του Σχεδίου (15.11.2024).
• Οι δικαιούχοι ενοικιαστές ή ο/η σύζυγος/συμβίος/συμβία τους δεν πρέπει να κατέχουν κατά την ημερομηνία υποβολής αίτησης για συμμετοχή στο παρόν Σχέδιο, άλλη ιδιόκτητη κατοικία.

Μικτή εικόνα παρουσίασε το τρίτο τρίμηνο του έτους η κίνηση της αγοράς ακινήτων, με την συνολική δραστηριότητα την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου του 2024 να καταγράφει την ολοκλήρωση 14.074 μεταβιβάσεων αξίας €3,1 δισ. και την κατάθεση 11.634 πωλητήριων εγγράφων.

Σύμφωνα με το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών, που επεξεργάζεται τα στοιχεία του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, οι επιδόσεις του ενιαμήνου «αποτυπώνουν τις δυσκολίες και οι προοπτικές της αγοράς ακινήτων».

Σε τριμηνιαία βάση, το τρίτο τρίμηνο του έτους καταγράφεται μείωση -2,7% στον όγκο και -5,5% στην αξία των μεταβιβάσεων σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2024. Συγκεκριμένα, το τρίτο τρίμηνο του 2024 διενεργήθηκαν 4.700 μεταβιβάσεις αξίας €1,05 δισ. Αντίθετα, τα πωλητήρια έγγραφα το τρίτο τρίμηνο του έτους (4.081) παρουσίασαν αύξηση 3,1% σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο (3956).

Το ενιάμηνο του 2024 σε σύγκριση με την αντίστοιχη χρονική περίοδο του 2023 καταγράφεται αύξηση 6,3% στον όγκο των μεταβιβάσεων και 1,2% στην αξία των πράξεων. Οριακή αύξηση 1% καταγράφεται και στον όγκο των πωλητηρίων εγγράφων που κατατέθηκαν το ενιάμηνο του 2024 (11.634) σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023 (11.519).

Η εικόνα ανά επαρχία

Στην επαρχία Λευκωσίας καταγράφηκαν συνολικά 3.925 μεταβιβάσεις συνολικής αξίας €693,2 εκατ. Στην επαρχία Λεμεσού ολοκληρώθηκαν 3.736 μεταβιβάσεις αξίας €1,06 δισ., στην επαρχία Πάφου 2.836 μεταβιβάσεις αξίας €746,6 εκατ., στην επαρχία Λάρνακας 2.685 μεταβιβάσεις αξίας €455,5 εκατ. και στην επαρχία Αμμοχώστου 892 μεταβιβάσεις συνολικής αξίας €164,7 εκατ.

Στο σκέλος των πωλητηρίων εγγράφων η Λεμεσός συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο όγκο (3.691) το ενιάμηνο του 2024 και την ακολουθεί η επαρχία Λευκωσίας (2.593). Πολύ κοντά βρίσκονται Λάρνακα (2.497) και Πάφος (2.282) με την ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου (571) να συμπληρώνει τα στατιστικά στοιχεία του ενιαμήνου.

Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023 το ενιάμηνο του 2024 η Λευκωσία καταγράφει τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση (20%) και την ακολουθούν η Λάρνακα (6%) και η ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου (1%). Στον αντίποδα καταγράφονται σημαντικές μειώσεις σε Πάφο (-12%) και Λεμεσό (-4%).

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, Μαρίνος Κυναιγείρου, σχολίασε πως «η αγορά ακινήτων διατηρεί την ανθεκτικότητά της και ευελπιστούμε ότι η μείωση των επιτοκίων θα αρχίσει σταδιακά να δίνει ώθηση στις συναλλαγές από τους ντόπιους».

«Το τρίτο τρίμηνο τους έτους σε σύγκριση με το δεύτερο βλέπουμε ότι η αγορά είχε από τη μια απώλειες στον όγκο και στην αξία των μεταβιβάσεων, αλλά από την άλλη κινήθηκαν ανοδικά τα πωλητήρια έγγραφα», προσθέτοντας ότι το γεγονός αυτό συντηρεί τις προσδοκίες μας για βελτίωση των συνθηκών στο μέλλον.

Εξήγησε ότι η άνοδος πρωτίστως της Λευκωσίας και ακολούθως της Λάρνακας καλύπτει μεγάλο έδαφος των απωλειών Πάφου και Λεμεσού.

«Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι Λεμεσός και Πάφος περιόρισαν τις απώλειές τους κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου, ενώ και η ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου από το -11% των πωλητηρίων εγγράφων το εξάμηνο έκλεισε με αύξηση 1% το ενιάμηνο. Σε ετήσια βάση η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη το ενιάμηνο του 2024 σε σύγκριση με το ενιάμηνο του περασμένου χρόνου».

Υπενθυμίζεται πως το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών εξασφάλισε πρόσβαση στις συγκριτικές πωλήσεις ακινήτων του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας σε όλους τους αδειούχους κτηματομεσίτες στο πλαίσιο της διαρκούς προσπάθειάς του για αύξηση της διαφάνειας και της πληροφόρησης τόσο των επαγγελματιών όσο και του κοινού. Το Συμβούλιο παρουσιάζει τα δεδομένα του τομέα όπως προκύπτουν μέσα από τα στοιχεία, ανά τρίμηνο, ώστε να υπάρχει μία διαρκής ενημέρωση των ενδιαφερόμενων για την πορεία της Κτηματαγοράς στην Κύπρο.

Οι δυσκολίες και οι προοπτικές της αγοράς ακινήτων αποτυπώνονται στις επιδόσεις του ενιαμήνου του 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, τα οποία επεξεργάζεται και παρουσιάζει στο τριμηνιαίο του «Ενημερωτικό Δελτίο για την αγορά Ακινήτων» το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών, την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2024 ολοκληρώθηκαν 14.074 μεταβιβάσεις αξίας €3,1 δισ. και κατατέθηκαν 11.634 πωλητήρια έγγραφα.

Σε τριμηνιαία βάση, το τρίτο τρίμηνο του έτους καταγράφεται μείωση -2,7% στον όγκο και -5,5% στην αξία των μεταβιβάσεων σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2024. Συγκεκριμένα, το τρίτο τρίμηνο του 2024 διενεργήθηκαν 4.700 μεταβιβάσεις αξίας €1,05 δισ. Τα πωλητήρια έγγραφα το τρίτο τρίμηνο του έτους (4.081) παρουσίασαν αύξηση 3,1% σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο (3956).

Το ενιάμηνο του 2024 σε σύγκριση με την αντίστοιχη χρονική περίοδο του 2023 καταγράφεται αύξηση 6,3% στον όγκο των μεταβιβάσεων και 1,2% στην αξία των πράξεων. Οριακή αύξηση 1% καταγράφεται και στον όγκο των πωλητηρίων εγγράφων που κατατέθηκαν το ενιάμηνο του 2024 (11.634) σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023 (11.519).

Η εικόνα ανά επαρχία

Στην επαρχία Λευκωσίας καταγράφηκαν συνολικά 3.925 μεταβιβάσεις συνολικής αξίας €693,2 εκατ. Στην επαρχία Λεμεσού ολοκληρώθηκαν 3.736 μεταβιβάσεις αξίας €1,06 δισ., στην επαρχία Πάφου 2.836 μεταβιβάσεις αξίας €746,6 εκατ., στην επαρχία Λάρνακας 2.685 μεταβιβάσεις αξίας €455,5 εκατ. και στην επαρχία Αμμοχώστου 892 μεταβιβάσεις συνολικής αξίας €164,7 εκατ.

Στο σκέλος των πωλητηρίων εγγράφων η Λεμεσός συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο όγκο (3.691) το ενιάμηνο του 2024 και την ακολουθεί η επαρχία Λευκωσίας (2.593). Πολύ κοντά βρίσκονται Λάρνακα (2.497) και Πάφος (2.282) με την ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου (571) να συμπληρώνει τα στατιστικά στοιχεία του ενιαμήνου. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023 το ενιάμηνο του 2024 η Λευκωσία καταγράφει τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση (20%) και την ακολουθούν η Λάρνακα (6%) και η ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου (1%). Στον αντίποδα καταγράφονται σημαντικές μειώσεις σε Πάφο (-12%) και Λεμεσό (-4%).

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, Μαρίνος Κυναιγείρου, σχολίασε: «Παρατηρούμε ότι η αγορά ακινήτων διατηρεί την ανθεκτικότητά της και ευελπιστούμε ότι η μείωση των επιτοκίων θα αρχίσει σταδιακά να δίνει ώθηση στις συναλλαγές από τους ντόπιους. Το τρίτο τρίμηνο τους έτους σε σύγκριση με το δεύτερο βλέπουμε ότι η αγορά είχε από τη μια απώλειες στον όγκο και στην αξία των μεταβιβάσεων, αλλά από την άλλη κινήθηκαν ανοδικά τα πωλητήρια έγγραφα. Το γεγονός αυτό συντηρεί τις προσδοκίες μας για βελτίωση των συνθηκών στο μέλλον. Η άνοδος πρωτίστως της Λευκωσίας και ακολούθως της Λάρνακας καλύπτει μεγάλο έδαφος των απωλειών Πάφου και Λεμεσού. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι Λεμεσός και Πάφος περιόρισαν τις απώλειές τους κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου, ενώ και η ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου από το -11% των πωλητηρίων εγγράφων το εξάμηνο έκλεισε με αύξηση 1% το ενιάμηνο. Σε ετήσια βάση η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη το ενιάμηνο του 2024 σε σύγκριση με το ενιάμηνο του περασμένου χρόνου».

Υπενθυμίζεται πως το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών εξασφάλισε πρόσβαση στις συγκριτικές πωλήσεις ακινήτων του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας σε όλους τους αδειούχους κτηματομεσίτες στο πλαίσιο της διαρκούς προσπάθειάς του για αύξηση της διαφάνειας και της πληροφόρησης τόσο των επαγγελματιών όσο και του κοινού. Το Συμβούλιο παρουσιάζει τα δεδομένα του τομέα όπως προκύπτουν μέσα από τα στοιχεία, ανά τρίμηνο, ώστε να υπάρχει μία διαρκής ενημέρωση των ενδιαφερόμενων για την πορεία της Κτηματαγοράς στην Κύπρο.

Ανάλυση Ενιαμήνου 2024

Πηγή: Στοιχεία Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας - Επεξεργασία: Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών 

Η δυναμική της αγοράς διαμερισμάτων αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην εκτενή ανάλυση της Landbank Analytics, η οποία εστιάζει στα πωλητήρια έγγραφα, τα οποία κατατέθηκαν στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2024 και αφορούν σε πωλήσεις καινούργιων διαμερισμάτων και οικιών Παγκύπρια.

Τα πωλητήρια έγγραφα, που κατατέθηκαν το ενιάμηνο του έτους και αφορούν αγορές καινούργιων κατοικιών (διαμερίσματα και οικίες) ανήλθαν στις 5.253, αυξημένα κατά 19,2% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023. Μεγάλη αύξηση της τάξης του 25% καταγράφεται και στη συνολική αξία των πωλήσεων καινούργιων κατοικιών, η οποία ξεπέρασε το €1,9 δισ. Ανοδικά κινούνται σε όγκο και αξία όλες οι επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου.

Αύξηση στα διαμερίσματα, μείωση στις οικίες

Οι πωλήσεις καινούργιων διαμερισμάτων έφτασαν τις 4.335 και η συνολική τους αξία στο €1,45 δισ. Σε σύγκριση με το ενιάμηνο του 2023 καταγράφεται αύξηση 27,7% στον όγκο και 38,1% στην αξία των πωλήσεων. Αντίθετα, μείωση 9,2% στον όγκο και 2,8% στην αξία σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο καταγράφεται στις πωλήσεις καινούργιων οικιών οι οποίες περιορίστηκαν, το ενιάμηνο του έτους, στις 918 και η συνολική τους αξία στα €457,2 εκατ.   

Λευκωσία

Η επαρχία Λευκωσίας κατέγραψε σημαντικές αυξήσεις την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2024, τόσο στον όγκο των πωλήσεων καινούργιων κατοικιών (25,2%), όσο και στην αξία (20,6%) σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023. Συγκεκριμένα οι πωλήσεις καινούργιων διαμερισμάτων ανήλθαν στις 1.194 αυξημένες κατά 29% και η αξία τους σε €236,9 εκατ. αυξημένη κατά 25,2%. Οι πωλήσεις καινούργιων οικιών ήταν επίσης αυξημένες σε όγκο 161 (3,2%) και σε αξία (2,6%) καθώς ανήλθαν στα €49,8 εκατ.

Λεμεσός

Αύξηση σε όγκο (17%), και αξία (41%) κατέγραψαν οι πωλήσεις διαμερισμάτων και στην επαρχία Λεμεσού, οι οποίες ανήλθαν στις 1.469 και ξεπέρασαν τα €820 εκατ. Σημαντική μείωση (18,5%) καταγράφεται στις πωλήσεις καινούργιων οικιών οι οποίες περιορίστηκαν το ενιάμηνο του έτους στις 237. Παρά τις μειωμένες πωλήσεις, η επαρχία Λεμεσού παρουσιάζει αύξηση 6% στην αξία των πράξεων, σε σύγκριση με το ενιάμηνο του προηγούμενου χρόνου, καθώς ανήλθαν στα €165 εκατ.

Λάρνακα   

Σε θετικό έδαφος κινήθηκε η αγορά καινούργιων κατοικιών στην επαρχία Λάρνακας, όπου πωλήθηκαν 1.113 διαμερίσματα αξίας €218,8 εκατ. και 191 οικίες αξίας €64,3 εκατ. Μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται στις πωλήσεις διαμερισμάτων (35,4%) και μικρότερη στις οικίες (14,4%). Σε επίπεδο αξίας η αύξηση στα καινούργια διαμερίσματα φτάνει το 39,5% και στις οικίες στο 6,2%.

Πάφος

Δύο ταχύτητες στις πωλήσεις καινούργιων κατοικιών χαρακτηρίζουν την αγορά στην επαρχία Πάφου το ενιάμηνο του έτους. Αφενός οι πωλήσεις διαμερισμάτων έφθασαν τις 416, αυξημένες κατά 42% και αφετέρου οι πωλήσεις οικιών υποχώρησαν στις 243 μειωμένες κατά 23,1% σε σύγκριση με το ενιάμηνο του 2023. Ανάλογη είναι η εικόνα και σε επίπεδο αξιών καθώς οι πωλήσεις διαμερισμάτων έφθασαν στα €138,4 εκατ. (31,4%) ενώ των οικιών περιορίστηκαν στα €149,6 εκατ. (-16,8%).

Αμμόχωστος

Σημαντικές επιδόσεις, παρά το μικρό της μέγεθος, κατέγραψε στις πωλήσεις καινούργιων κατοικιών την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2024 η ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου. Αυξημένες κατά 46% οι πωλήσεις διαμερισμάτων έφθασαν στις 143 και οι πωλήσεις οικιών, αυξημένες κατά 6,2%, στις 86. Θεαματική αύξηση της τάξης του 62,1% καταγράφεται στην αξία των διαμερισμάτων, που πωλήθηκαν στην ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου, ενώ διψήφιο ποσοστό αύξησης (10,3%) καταγράφεται στην αξία των διαμερισμάτων.  

Ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Landbank, Ανδρέας Χριστοφορίδης, ανέφερε:

«Η αυξητική τάση στην αγορά καινούργιων διαμερισμάτων είναι συνυφασμένη με τις συνθήκες που επικρατούν στην πραγματική οικονομία και σχετίζονται με το κόστος στέγασης, σε συνάρτηση και με τη δυνατότητα εξασφάλισης δανεισμού. Συνεπώς τα νεαρά ζευγάρια, αφενός λόγω κόστους και αφετέρου λόγω βιωσιμότητας, επιλέγουν την αγορά καινούργιου διαμερίσματος αντί οικίας. Απ’ εκεί και πέρα βλέπουμε ότι η μείωση τόσο στον όγκο, όσο και στην αξία των πωλήσεων καινούργιων οικιών Παγκύπρια, οφείλεται κυρίως στην επαρχία Πάφου και σχετίζεται πρωτίστως με τους ξένους αγοραστές πολυτελών οικιών».

Η Δανός Διεθνείς Σύμβουλοι και Εκτιμητές Ακινήτων διοργάνωσε με επιτυχία χθες στη Λευκωσία εκδήλωση σε σχέση με επενδυτικές ευκαιρίες στις αγορές ακινήτων της Κύπρου και της Ελλάδας.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 14 Οκτωβρίου στο ξενοδοχείο Cleopatra υπό τον τίτλο «Κυπριακό και Ελληνικό Real Estate 2024-2025» με κύριο ομιλητή τον Γενικό Διευθυντή της Δανός Α.Ε., an alliance member of BNP Paribas Real Estate, κ. Γιάννη Παρασκευόπουλο.

Στη παρουσίαση του, ο κ. Παρασκευόπουλος τόνισε την ανάγκη η Κύπρος να υιοθετήσει μια πιο δομημένη προσέγγιση για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ελλάδας.

Ο κ. Παρασκευόπουλος υπογράμμισε ότι η Κύπρος πρέπει να προετοιμάσει ελκυστικά, βιώσιμα επιχειρηματικά σχέδια ώστε να ξεχωρίσει σε μια ανταγωνιστική παγκόσμια αγορά.

«Για να ξεκλειδώσει η Κύπρος τη δυναμική της στον τομέα των ακινήτων, πρέπει να παρουσιάσουμε καλά οργανωμένα έργα που θα προσελκύσουν διεθνείς επενδυτές, οι οποίοι έχουν πλέον πληθώρα επιλογών παγκοσμίως», δήλωσε.

Μαθήματα από την Ανάκαμψη της Ελληνικής Αγοράς Ακινήτων

Η ελληνική αγορά ακινήτων έχει ανακάμψει εντυπωσιακά μετά από μια δεκαετία οικονομικών προκλήσεων, με τις ξένες επενδύσεις να αποτελούν τον κινητήριο μοχλό ανάπτυξης στους τομείς των εμπορικών, οικιστικών και βιομηχανικών ακινήτων.

Τα ξενοδοχεία είναι η αιχμή του δόρατος, με συμφωνίες που ξεπέρασαν τα 400 εκατομμύρια ευρώ τους τελευταίους έξι μήνες. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας της χώρας προσέλκυσε επίσης θεσμικούς επενδυτές που προηγουμένως απουσίαζαν από την αγορά.

Η Αθήνα παραμένει βασικός επενδυτικός κόμβος, με νέες αναπτύξεις 250.000 τ.μ. να αναμένονται μέχρι το 2026, ενώ και άλλες πόλεις, όπως η Θεσσαλονίκη και η Πάτρα, παρουσιάζουν αυξημένη ζήτηση, λόγω της έλευσης ή/ και επέκτασης πολυεθνικών εταιρειών, όπως η Deloitte, Pfizer, Coca Cola κ.λπ.

Οι Προοπτικές της Κύπρου και οι Προκλήσεις

Ο κ. Παρασκευόπουλος τόνισε ότι η Κύπρος, όπως και η Ελλάδα, πρέπει να παρουσιάσει ολοκληρωμένα επιχειρηματικά σχέδια έτοιμα για επένδυση, υποστηριζόμενα από οικονομικά δεδομένα και μελέτες βιωσιμότητας.

«Οι επενδυτές θέλουν κάτι περισσότερο από απλά σχέδια. Χρειάζονται λεπτομερή επιχειρηματικά σχέδια με σαφείς οικονομικές προβλέψεις, που να δικαιολογούν τις επενδύσεις τους», εξήγησε.

Παρά τις προκλήσεις, η Κύπρος παραμένει ελκυστική λόγω του ευνοϊκού φορολογικού καθεστώτος και των σχετικά χαμηλών τιμών ακινήτων, που προσφέρουν μια ισχυρή βάση για μελλοντική ανάπτυξη.

Εμπειρία σε Ελλάδα και Κύπρο

Παίρνοντας το λόγο, ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου, κ. Πάνος Δανός, τόνισε πως «Η εκτενής εμπειρία του Ομίλου Δανός στη διαχείριση μεγάλων έργων στην Ελλάδα θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στο να βοηθήσει την Κύπρο να επιτύχει αντίστοιχη επιτυχία».

Στην Ελλάδα, η Δανός έχει συμβουλεύσει, τόσο το δημόσιο, όσο και τον ιδιωτικό τομέα, για έργα ορόσημα όπως η ανάπτυξη του Ελληνικού, μαρίνες, ξενοδοχεία κ.λπ., όπως εξήγησε ο κ. Δανός.

Αυτή η εμπειρία μπορεί να εφαρμοστεί στα μεγάλα έργα της Κύπρου, όπως το έργο της μαρίνας και του λιμανιού της Λάρνακας, «το οποίο έχει τεράστια προοπτική αλλά δεν έχει προχωρήσει πέρα από το αρχικό στάδιο προγραμματισμού λόγω ανεπαρκής προετοιμασίας».

Συμπέρασμα:

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ένα κάλεσμα προς τους φορείς της κυπριακής αγοράς ακινήτων να επικεντρωθούν στην παρουσίαση ανταγωνιστικών, καλά προετοιμασμένων έργων που θα προσελκύσουν παγκόσμιους επενδυτές. Μαθαίνοντας από την επιτυχία της Ελλάδας, η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει την ανεκμετάλλευτη προοπτική της.

«Οι επενδυτές εξετάζουν ευκαιρίες σε όλες τις χώρες, που έχουν τα κατάλληλα εχέγγυα. Η Κύπρος πρέπει να αναδείξει τα μοναδικά της πλεονεκτήματα και να παρουσιάσει επενδυτικά έτοιμα έργα. Με τη διεθνή εμπειρία της Δανός, είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε την Κύπρο να επιτύχει τους στόχους της στον τομέα των ακινήτων», κατέληξε ο κ. Δανός.