Ετήσια αύξηση 6,5% κατέγραψαν οι τιμές στον τομέα των κατασκευών κατά το πρώτο τρίμηνο του 2023, ενώ παρουσίασαν μείωση 1,3% σε τριμηνιαία βάση, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Τετάρτη η Στατιστική Υπηρεσία, με τον Δείκτη Τιμών Παραγωγού να υποχωρεί από το ιστορικό ρεκόρ που κατέγραψε στο τέταρτο τρίμηνο του 2022.

Συγκεκριμένα, ο Δείκτης Τιμών Παραγωγού στις Κατασκευές για το πρώτο τρίμηνο του 2023 ανήλθε στις 133,02 μονάδες (με βάση 2015=100,00), σημειώνοντας μείωση της τάξης του 1,3%, έναντι του τετάρτου τριμήνου του 2022.

Αυτό είναι το δεύτερο ιστορικά υψηλότερο επίπεδο του Δείκτη μετά το ιστορικό ρεκόρ στις 134,71 μονάδες που κατέγραψεστο τέταρτο τρίμηνο του 2022. 

Σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο, ο δείκτης αυξήθηκε κατά 6,5%.

Κατά τύπο έργου, σύμφωνα με την Στατιστική Υπηρεσία, σημειώθηκε άνοδος κατά 3,4% στα κτίρια και κατά 17,9% στα έργα πολιτικού μηχανικού κατά το πρώτο τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022.

Στο €1,52 δισ. έφτασε η αξία των ακινήτων που πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια του δεύτερου τριμήνου του 2023, με την αγορά να δείχνει σημάδια επηρεασμού από την αύξηση των επιτοκίων, τον πληθωρισμό και το κόστος των κατασκευαστικών υλικών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, τα δύο προηγούμενα τρίμηνα είχαν πωληθεί ακίνητα αξίας €1,7 δισ.

Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, Μαρίνος Κυναιγείρου ανέφερε μεν ότι η αγορά των ακινήτων έδειξε την ανθεκτικότητά της, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι «οι προκλήσεις όμως πυκνώνουν και δεν πρέπει να υποτιμηθούν από κανένα».

«Ο τομέας των ακινήτων γενικότερα έχει μεγάλη συνεισφορά στην κυπριακή οικονομία και θα πρέπει να φροντίσει η κυβέρνηση να βρει τρόπους να τον ενισχύσει ώστε να διατηρήσει τη δυναμική του», τόνισε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συμβουλίου, κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους πωλήθηκαν ακίνητα αξίας €1,52 δισ. σ’ ένα σύνολο 5.974 πράξεων. Σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του έτους καταγράφεται μείωση τόσο στην αξία των ακινήτων που πωλήθηκαν, όσο και στον όγκο των πράξεων.

Σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο του 2023 ο όγκος των πράξεων είναι στα ίδια περίπου επίπεδα με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022, αλλά η αξία των ακινήτων που πωλήθηκαν είναι αισθητά αυξημένη σε σύγκριση με πέρυσι (€1,2 δισ.).

Άνοδος για Λευκωσία και Αμμόχωστο

Οι επαρχίες Λευκωσίας και Αμμοχώστου είναι οι μόνες, που καταγράφουν άνοδο στις αξίες των ακινήτων που πωλήθηκαν κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους σε σύγκριση με το πρώτο.

Στη Λευκωσία η αύξηση της αξίας των ακινήτων που πωλήθηκαν (€299,8 εκατ.) καταγράφεται παρά τη μείωση του όγκου των πράξεων πώλησης (1549). Αντίθετα στην Αμμόχωστο η αύξηση της αξίας (€59,7 εκατ.) συνοδεύεται και με αύξηση του όγκου των πράξεων πώλησης (303).  

Βουτιά για τη Λεμεσό

Σημαντική μείωση καταγράφεται στην επαρχία Λεμεσού, στην οποία οφείλεται και η επιβράδυνση των αποδόσεων της αγοράς το δεύτερο τρίμηνο.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία, η αξία των ακινήτων που πωλήθηκαν στη Λεμεσό μειώθηκε κατά €200 εκατ. σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο αντανακλώντας τη σημαντική μείωση και στον όγκο των πράξεων πώλησης. 

Μείωση σε Πάφο και Λάρνακα

Πτωτικά κινήθηκε, το δεύτερο τρίμηνο, η αγορά των ακινήτων στις επαρχίες Πάφου και Λάρνακας. Μεγαλύτερη είναι η μείωση στην επαρχία Πάφου, η οποία έχασε έδαφος σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο τόσο σε επίπεδο αξίας όσο και σε όγκο πωλήσεων.

Στη Λάρνακα ο όγκος των πράξεων ήταν μεγαλύτερος το δεύτερο τρίμηνο του έτους σε σύγκριση με το πρώτο, πλην όμως η αξία των ακινήτων που πωλήθηκαν ήταν ελαφρώς χαμηλότερη. 

Τις επτά κυβερνητικές ενέργειες για αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, υπέβαλε χθες στη Βουλή ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός με επιστολή που απέστειλε στην Πρόεδρο του σώματος Αννίτα Δημητρίου, τονίζοντας πως το πλαίσιο αυτό κρίνεται ικανοποιητικό και «παρέχει ένα δίχτυ προστασίας των ευάλωτων ομάδων».

Στην επιστολή, την οποία εξασφάλισε το ΚΥΠΕ, ο ΥΠΟΙΚ ενημερώνει τη Βουλή για την έγκριση τροποποίησης του Περί Δικαστηρίων Νόμου (ειδική δικαιοδοσία), που αποσκοπεί στη ρύθμιση του τρόπου εκδίκασης στα πλαίσια των Επαρχιακών Δικαστηρίων των υποθέσεων που αφορούν διαφορές μεταξύ δανειοληπτών και πιστωτών για πιστωτικές διευκολύνσεις, που εξασφαλίζονται με κύρια κατοικία αξίας μέχρι €350.000.

Η κυβέρνηση δηλώνει ότι ενισχύει και εμπλουτίζει δύο προτάσεις νόμου που κατέθεσαν κοινοβουλευτικά κόμματα. Ειδικότερα, σε σχέση με την πρόταση του ΑΚΕΛ για τον τρόπο τιμολόγησης στη διαδικασία εκούσιας ανταλλαγής ακινήτου έναντι χρέους, αναφέρεται ότι προτάθηκε αναθεωρημένο κείμενο με εισηγήσεις της Νομικής Υπηρεσίας για να καταστεί η πρόταση συνταγματική, ενώ σημειώνεται ότι από την πρόταση εξαιρούνται οι υποθέσεις που σχετίζονται με τον ενοίκιο έναντι δόσης.

Αναφορικά με την πρόταση ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ για παροχή εκτενούς πληροφόρησης κατά την αποστολή της επιστολής Τύπου Θ κατά τη διαδικασία εκποίησης, η κυβέρνηση σημειώνει ότι αυτή εμπλουτίστηκε με πρόσθετη υποχρέωση σε ενυπόθηκο δανειστή να δηλώνει τις ημερομηνίες αποστολής των επιστολών σύμφωνα με τον Κώδικα της ΚΤΚ σε όλους τους δανειολήπτες (ένδειξη τήρησης του Κώδικα) ενώ περιλήφθηκε διάταξη που υποχρεώνει τον ενυπόθηκο δανειστή, σε περιπτώσεις που αφορούν μόνο δάνεια με υποθήκη κύρια κατοικία αξίας μέχρι €250.000 να συνοδεύουν την επιστολή Τύπου Θ με υπεύθυνη δήλωση από νόμιμο ελεγκτή ή νόμιμο γραφείο που θα επιβεβαιώνει το ύψος του χρέους, με το κόστος της βεβαίωσης να βαραίνει τον ενυπόθηκο δανειστή.

Σήμερα τελική έγκριση στο ενοίκιο έναντι δόσης

Ο Υπουργός Οικονομικών ενημερώνει ότι το πλαίσιο προστασίας ενισχύεται με το σχέδιο Ενοίκιο έναντι δόσης, το οποίο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η σχετική απόφαση θα δημοσιευθεί σήμερα και σημειώνει ότι το σχέδιο θα εγκριθεί στην επόμενη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, υιοθετώντας έτσι τις «τυπικές αλλαγές» που επέφερε η Κομισιόν.

Με το σχέδιο, αναφέρει ο ΥΠΟΙΚ, δίνεται μια δίκαιη και οριστική λύση για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν το δάνειό τους με υποθήκη κύρια κατοικία αξίας μέχρι €250.000 σε τιμές αγοράς και παρέχει την ευχέρεια διατήρησης της κύριας κατοικίας τους.

Περαιτέρω ο Μάκης Κεραυνός σημειώνει ρυθμίζει οριστικά τις υποχρεώσεις των μη βιώσιμων δανειοληπτών των σχεδίων ΕΣΤΙΑ και ΟΙΚΙΑ, αποφεύγοντας την προοπτική εκποίησης.

Σημειώνεται ακόμη ότι με την έγκριση του Σχεδίου, αυτό θα προωθηθεί στις τράπεζες και εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων για εκδήλωση ενδιαφέροντος συμμετοχής μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια θα δημοσιευθεί προς το κοινό για υποβολή αιτήσεων.

Μελετάται επαναπροκήρυξη του ΕΣΤΙΑ

Εξάλλου, ο ΥΠΟΙΚ ενημερώνει ότι η κυβέρνηση μελετά την επαναπροκήρυξη του Σχεδίου ΕΣΤΙΑ «προσαρμοσμένο στα σημερινά δεδομένα». Επισημαίνει ωστόσο ότι η εφαρμογή του προϋποθέτει έγκριση από την Κομισιόν για τη συμβατότητά του με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.

Στη επιστολή σημειώνεται επίσης ότι η κυβέρνηση έχει προωθήσει ενέργειες για ενίσχυση με προσωπικό του Ενιαίου Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών Οικονομικής Φύσης (Χρηματοοικονομικός Επίτροπος) και σημειώνεται η απόφαση Τραπεζών και Εταιρειών Εξαγοράς και Διαχείρισης Πιστώσεων για αναστολή των εκποιήσεων ακινήτων που αφορούν κύριες κατοικίες ύψους μέχρι €350.000 μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.

«Το όλο πλαίσιο, το οποίο προωθείται, κρίνεται ικανοποιητικό για την λειτουργικότητα του συστήματος και παρέχει δίκτυ προστασίας των ευάλωτων ομάδων», σημειώνει ο ΥΠΟΙΚ και δηλώνει έτοιμος να παρουσιάσει σε λεπτομέρεια τα μέτρα και τους λόγους «για τους οποίους δεν πρέπει να διαφοροποιηθεί περαιτέρω και να αποδυναμωθεί το όλο πλαίσιο των εκποιήσεων».

Αύξηση, για πέμπτο συνεχόμενο τρίμηνο, η οποία ανήλθε στο 5,9%, σημείωσε ο Δείκτης Τιμών Κατοικιών (ΔΤΚατ) για το πρώτο τρίμηνο του 2023, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022, σύμφωνα με προκαταρκτική εκτίμηση της Στατιστικής Υπηρεσίας.

Συγκεκριμένα, ο Δείκτης Τιμών Κατοικιών (ΔΤΚατ) για το πρώτο τρίμηνο του 2023, υπολογίζεται στις 110,14 μονάδες.

Αυτό είναι το πέμπτο συνεχόμενο τρίμηνο που καταγράφεται αύξηση του Δείκτη, σε ετήσια βάση. Η τελευταία μείωση του Δείκτη καταγράφηκε στο 4ο τρίμηνο του 2021, κατά 5,2%.

Συγκρινόμενος με το τέταρτο τρίμηνο του 2022 ο ΔΤΚατ αυξήθηκε κατά 2,0% μετά τη μείωση του κατά 4% στο τέταρτο τρίμηνο του 2022, σε σύγκριση με το τρίτο τρίμηνο του ίδιου έτους.

Άλλο ένα σημαντικό βήμα για τη διόρθωση της εσφαλμένης αντίληψης, που δημιουργεί η Γενική Εκτίμηση ακινήτων του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, γίνεται πράξη μετά από εισήγηση του προέδρου του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών.

Συγκεκριμένα, από την Παρασκευή 23 Ιουνίου 2023, στην ενότητα «ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΕ ΧΑΡΤΕΣ» της «ΠΥΛΗΣ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ», αναγράφεται η σημείωση ότι οι αξίες της Γενικής Εκτίμησης υπολογίζονται για σκοπούς καθορισμού φορολογίας και δεν αποτελούν την αγοραία αξία του ακινήτου.

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, Μαρίνος Κυναιγείρου δήλωσε:

«Το Συμβούλιο έχει συμβάλει στη διόρθωση ακόμη μιας στρέβλωσης, που αφορούσε την Γενική Εκτίμηση ακινήτων, η οποία δημιουργούσε πολλά προβλήματα στους αδειούχους κτηματομεσίτες στους ιδιοκτήτες ακινήτων, αλλά και στους αγοραστές. Θα ήθελα επί τη ευκαιρία να ευχαριστήσω τον Διευθυντή του Τμήματος, Ελίκκο Ηλία, ο οποίος στο πλαίσιο της αγαστής μας συνεργασίας έκανε δεκτή την εισήγησή μας».

Σημειώνεται ότι η εν λόγω σημείωση έχει προστεθεί και στους τίτλους ιδιοκτησίας που εκδίδει το Κτηματολόγιο.