Η Ask Wire, εταιρεία η οποία συνδυάζει την τεχνογνωσία στον τομέα των ακινήτων με την αξιοποίηση της τεχνολογίας, ανέλυσε και παρουσιάζει τα στοιχεία που αφορούν στον όγκο και την αξία των πωλήσεων διαμερισμάτων, οικιών, χωραφιών και οικοπέδων στην επαρχία Λεμεσού κατά το τρίτο τρίμηνο του 2023. 

Συνολικά πωλήθηκαν 1235 ακίνητα, αξίας €310 εκατ.  Συγκεκριμένα 418 διαμερίσματα, 215 οικίες, 450 χωράφια και 152 οικόπεδα. Η αξία των διαμερισμάτων που πωλήθηκαν έφτασε τα €141 εκατ., των οικιών τα €80,8 εκατ., των χωραφιών τα €51,9 εκατ. και των οικοπέδων τα €36,3 εκατ.

Διαμερίσματα

Η Λεμεσός συγκεντρώνει το 24,3% του όγκου των πωλήσεων διαμερισμάτων Παγκύπρια. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των αγοραστών στην επαρχία Λεμεσού είναι στραμμένο σε διαμερίσματα αξίας €100.000 - €500.000 καθώς σε αυτές τις τιμές πωλήθηκαν οκτώ στα δέκα διαμερίσματα. Ειδικότερα το 30,4% των πωλήσεων αφορούσε διαμερίσματα αξίας €100.000 - €200.000, το 28,5% διαμερίσματα αξίας €200.000 - €300.000 και το 23% διαμερίσματα αξίας €300.000 - €500.000. Στη Λεμεσό πωλήθηκαν 23 διαμερίσματα αξίας άνω του €1 εκατ.

Ανάλυση Ask Wire

Οικίες

Οι περισσότερες πωλήσεις οικιών στην επαρχία Λεμεσού αφορούσαν αξίες €300.000 - €500.000. Σε αυτές τις τιμές πωλήθηκαν 61 οικίες που αντιστοιχούν στο 28,4% του συνόλου. Σε αξίες άνω του €1 εκατ. πωλήθηκαν οκτώ οικίες. Η αγορά οικιών στην επαρχία Λεμεσού το 2^ο τρίμηνο του έτους αντιστοιχεί στο 26,1% του συνολικού όγκου των πωλήσεων Παγκύπρια και στο 32,5% της αξίας.

Ανάλυση Ask Wire

Χωράφια

Η επαρχία Λεμεσού συγκέντρωσε το 36,3% του όγκου και 39,3% της αξίας των πωλήσεων χωραφιών Παγκύπρια. Σχεδόν έξι στα δέκα χωράφια που πωλήθηκαν το τρίτο τρίμηνο του 2023 στην επαρχία Λεμεσού ήταν αξίας μέχρι €25.000. Η επαρχία Λεμεσού συγκεντρώνει έξι πωλήσεις χωραφιών άνω του €1 εκατ. με το ακριβότερο να πωλείται έναντι €12 εκατ. και το δεύτερο πιο ακριβό έναντι €5,6 εκατ. Στην ανάλυση των πωλήσεων με βάση την έκταση διαφαίνεται ότι το ¼  αντιστοιχούν σε  χωράφια μέχρι 1000 τετραγωνικά μέτρα. Συνολικά 75 χωράφια ήταν έκτασης πέραν των 10.000 τετραγωνικών μέτρων.

Ανάλυση Ask Wire

Οικόπεδα

Η επαρχία Λεμεσού συγκεντρώνει το 25% του όγκου και το 33% της αξίας των οικοπέδων που πωλήθηκαν Παγκύπρια κατά  το τρίτο τρίμηνο του έτους. Ένα στα τρία οικόπεδα που πωλήθηκαν ήταν αξίας €100.000 - €200.000. Το 42,8% των οικοπέδων που πωλήθηκαν στην επαρχία Λεμεσού ήταν έκτασης 400 – 600 τετραγωνικών μέτρων. Πωλήθηκαν επίσης 25 οικόπεδα έκτασης πέραν των 1000 τετραγωνικών μέτρων.

Ανάλυση Ask Wire

Ο Παύλος Λοΐζου, Διευθύνων Σύμβουλος της Ask Wire, σχολιάζοντας τα πιο πάνω δεδομένα δήλωσε ότι: «Η επαρχία Λεμεσού μπορεί να χαρακτηριστεί και ως η κινητήριος δύναμη της κυπριακής αγοράς ακινήτων, ειδικά όσο αφορά το ενδιαφέρον από επενδυτές από τρίτες χώρες. Λέγοντας αυτό θέλω να επισημάνω την επιβράδυνση που άρχισε να καταγράφεται κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους και μένει να δούμε κατά πόσο αυτό οφείλεται σε μείωση της έλευσης ξένων εταιρειών στην Κύπρο, κάτι που επηρεάζει ειδικά την αγορά της Λεμεσού, αν αποτελεί απότοκο του πληθωρισμού και της ανόδου των επιτοκίων ή αν απλά οφείλεται στις ήδη αυξημένες τιμές στη συγκεκριμένη επαρχία».

Η εικόνα ανά επαρχία

Το τρίτο τρίμηνο του έτους έχουν κατατεθεί Παγκύπρια 2983 πωλητήρια έγγραφα συνολικής αξίας €1 δισ.

Από την Τετάρτη 1η Νοεμβρίου αλλάζει το νομικό πλαίσιο και θα ισχύει πλέον ο νέος νόμος για τον ΦΠΑ στα ακίνητα που ενέκρινε τον περασμένο Ιούνιο η Ολομέλεια της Βουλής.

Με αυτό τον τρόπο Κυβέρνηση και Βουλή ελπίζουν ότι θα μπει φρένο στην κατάχρηση που παρατηρήθηκε για χρόνια γύρω από τον μειωμένο ΦΠΑ, μέσω του οποίου ενώ κάποιοι είχαν την οικονομική ευχέρεια και έκτιζαν ή αγόραζαν επαύλεις εκατοντάδων χιλιάδων ή εκατομμυρίων, επωφελούνταν με ΦΠΑ μόνο 5% ενώ πολλοί από αυτούς εκμεταλλεύονταν τις οικοδομές αυτές ως επενδύσεις και όχι ως βασικές κατοικίες τους.

Συνεπώς, από την ερχόμενη Τετάρτη όσοι αρχίσουν τις διαδικασίες ανέγερσης ή αγοράς κύριας κατοικίας θα επωφεληθούν υπό προϋποθέσεις και κάποιους περιορισμένους από τον μειωμένο ΦΠΑ 5%.

Οι πρόνοιες του νέου νόμου

Αναλυτικά, το 5% ΦΠΑ θα επιβάλλεται πλέον στα πρώτα 130 τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.) κατοικίας/διαμερίσματος, με αξία μέχρι €350 χιλ. Παράλληλα, θα είναι κλιμακωτή η επιβολή μειωμένου ΦΠΑ. Για κατοικίες και διαμερίσματα με εμβαδόν από 131 τ.μ. μέχρι 190 τ.μ. και με αξία μέχρι €475 χιλ. θα επιβάλλεται 19% ΦΠΑ. Δηλαδή, για τα πρώτα 130 τ.μ. και για αξία €350 χιλ. το ΦΠΑ θα είναι 5%, ενώ για τα υπόλοιπα 60 τ.μ. μέχρι τα 190 τ.μ. το ΦΠΑ θα αυξάνεται στο 19%. Για κατοικίες και διαμερίσματα με εμβαδόν πέραν των 190 τ.μ. και με αξία πέραν των €475 χιλ. θα επιβάλλεται 19% ΦΠΑ από πρώτο τετραγωνικό και το πρώτο σεντ.

Ο Σύνδεσμος Τραπεζών Κύπρου ανακοίνωσε την επέκταση της περιόδου αναστολής των εκποιήσεων που αφορούν κύρια κατοικία με τρέχουσα αξία μέχρι €350 χιλιάδες μέχρι το τέλος του χρόνου, ύστερα από συνάντηση που είχε το πρωί της Τετάρτης με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο Προεδρικό, με τη συμμετοχή και του Υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού.

Όπως δήλωσε μετά τη συνάντηση ο εκπρόσωπος Τύπου του Συνδέσμου Τραπεζών Ανδρέας Κωστουρής, οι τράπεζες-μέλη του Συνδέσμου προχωρούν σε επέκταση της αναστολής των εκποιήσεων που ίσχυε από 5 Ιουλίου 2023, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2023.

Η απόφαση αυτή, όπως είπε, έχει ως στόχο να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος, τόσο στην Κυβέρνηση, όσο και στη Βουλή, αλλά και στις ίδιες τις τράπεζες που αποτελούν μέρος της δημόσιας διαβούλευσης, προς οριστική διευθέτηση του πλαισίου των εκποιήσεων.

Παράλληλα, σημείωσε, ότι όπως ανέφεραν και στην Κυβέρνηση, είναι η τελευταία φορά που προχωρούν σε μια τέτοια κίνηση οι τράπεζες, θεωρώντας ότι θα πρέπει να υπάρξει μια τελική διευθέτηση του θέματος των εκποιήσεων.

«Είναι κοινός ο προσανατολισμός μας με την πολιτεία και ειδικά την Κυβέρνηση για κοινωνική ευαισθησία, για σεβασμό σε ευάλωτες ομάδες δανειοληπτών. Την ίδια ώρα με μηδενική ανοχή στους στρατηγικούς κακοπληρωτές και με πιστό προσανατολισμό σε άμεση, ουσιαστική και αποτελεσματική εφαρμογή ενός πλαισίου που διέπει τις διαδικασίες των εκποιήσεων», ανέφερε.

Ερωτηθείς για τα ρίσκα που ενέχει αυτή η απόφαση, αλλά και κατά πόσο θα επηρεαστεί το σχέδιο «Ενοίκιο έναντι Δόσης», ο κ. Κωστουρής ανέφερε ότι ο Σύνδεσμος βρίσκεται σε διαρκή και ουσιαστική επικοινωνία με το Υπουργείο, ώστε αυτό να εφαρμοστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Υπογράμμισε ότι υπάρχει πάντα ο κίνδυνος από τις αναστολές, είναι κάτι ενάντια στις αρχές του Συνδέσμου, κάτι που υπογραμμίζουν τα τελευταία τέσσερα χρόνια όπως είπε, που η Βουλή προχωρεί σε αναστολές εκποιήσεων.

«Θεωρούμε όμως ότι και από πλευράς μας είναι μια ουσιαστική κίνηση καλής θέλησης για να ολοκληρωθεί ο διάλογος για το θέμα των εκποιήσεων», ανέφερε.

Τέλος χαιρέτισε την πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο οποίος, όπως είπε, βλέπει πολύ επισταμένα το θέμα μαζί με τον Υπουργό Οικονομικών, τις τελευταίες εβδομάδες. Η συνάντηση τόσο με τον Πρόεδρο όσο και με τον ΥΠΟΙΚ, διευθετήθηκε μέσα σε μερικές ώρες μετά την εκπνοή της προηγούμενης παράτασης, όπως είπε.

Πρόσθεσε ότι είναι κοινός ο προσανατολισμός με την Κυβέρνηση για χρηματοπιστωτική σταθερότητα και για οικονομική ανάπτυξη αλλά και για κοινωνική ευημερία. Αυτό όπως είπε, είναι το μήνυμα που κρατούν από τη σημερινή συνάντηση. Είπε ότι συμφωνούν σε αυτά και θέλουν να δουλέψουν για σταθερότητα στο νομικό πλαίσιο για να πετύχουν τα υπόλοιπα.

Η ανακοίνωση των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων

Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Εξαγοράς Πιστώσεων & Διαχειριστριών Εταιρειών Πιστωτικών Διευκολύνσεων (ΣΕΔΠ) ανακοίνωσε ότι τα μέλη του, κατόπιν διαβούλευσης με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση τις τελευταίες ημέρες, έχουν αποφασίσει όπως παρατείνουν την εθελοντική αναστολή εκποιήσεων που έληξε στις 31 Οκτωβρίου 2023, και ως εκ τούτου δεν θα προχωρήσουν σε εκποίηση ακινήτων που αφορούν πρώτες κατοικίες ύψους μέχρι €350.000 μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2023.

Η απόφαση λήφθηκε με σκοπό να δοθεί πρόσθετη πίστωση χρόνου για την ολοκλήρωση των προτάσεων νόμου που ετοιμάζει το Υπουργείο Οικονομικών και η Κυβέρνηση σχετικά με το νομοθετικό πλαίσιο των εκποιήσεων που αφορά πρώτες κατοικίες ύψους μέχρι €350.000.

Ο Σύνδεσμος ευελπιστεί στην τελική διευθέτηση του θέματος των εκποιήσεων, ώστε να προστατευθούν οι ευάλωτοι και συνεργάσιμοι δανειολήπτες, υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα το κοινό ότι όλες οι Εταιρείες Εξαγοράς Πιστώσεων, μέλη του Συνδέσμου, έχουν ήδη δηλώσει το ενδιαφέρον τους για συμμετοχή στο Σχέδιο Ενοίκιο έναντι Δόσης.

Υψηλό 15ετίας σημείωσε ο αριθμός των πωλητηρίων εγγράφων που καταχωρήθηκαν στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας το δεύτερο τρίμηνο 2023, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου την Πέμπτη. Παράλληλα, οι τιμές κατοικιών, ιδιαίτερα των διαμερισμάτων, συνέχισαν την ανοδική τους πορεία σε τριμηνιαία και ετήσια βάση, κυρίως λόγω αυξημένης ζήτησης.

Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2023 ο Δείκτης Τιμών Κατοικιών (ΔΤΚ) της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ) κατέγραψε αύξηση 1,5% σε σχέση με αύξηση 2,1% το προηγούμενο τρίμηνο. Σύμφωνα με την ΚΤΚ, η άνοδος προέρχεται από αύξηση κατά 0,7% στις τιμές των οικιών και κατά 3,1% στις τιμές διαμερισμάτων.

Σε ετήσια βάση, παρουσιάζεται αύξηση στις τιμές κατοικιών κατά 7,4% το δεύτερο τρίμηνο του 2023, σε σύγκριση με 7,7% το πρώτο τρίμηνο του 2023, με τις τιμές των διαμερισμάτων να καταγράφουν αύξηση 10,1% και των οικιών 5,6%.

Οι εγχώριοι αγοραστές αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των συναλλαγών, ενώ η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση πωλητηρίων εγγράφων προήλθε από ξένους αγοραστές.

Η αυξημένη ζήτηση, σε συνάρτηση με την περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών, φαίνεται να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που συμβάλλει στην αύξηση του ΔΤΚ κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2023, αναφέρει η ΚΤΚ.

Η αυξημένη ζήτηση από ξένους οφείλεται κυρίως στο “headquartering policy”, καθώς και στον αυξημένο αριθμό φοιτητών και άλλων επενδυτών στην αγορά ακινήτων, ενώ η αυξημένη εγχώρια ζήτηση φαίνεται να οφείλεται κυρίως σε επενδύσεις με σκοπό την ενοικίαση (buy-to-let).

Επιπλέον, η ΚΤΚ αναφέρει ότι μέχρι και το δεύτερο τρίμηνο του 2023, η αύξηση των βασικών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και η συνεπακόλουθη μείωση στη ζήτηση στεγαστικών δανείων δεν φαίνεται να έχουν επηρεάσει την εγχώρια ζήτηση ακινήτων σε ουσιαστικό βαθμό, η οποία συνεχίζει να παραμένει σε ανοδική τροχιά

Επομένως, και με το κατασκευαστικό κόστος να βρίσκεται σε τροχιά σταθεροποίησης κατά το 2023, οι αυξήσεις στις τιμές κατοικιών απορρέουν κυρίως από την αυξημένη ζήτηση σε συνδυασμό με τη συγκρατημένη προσφορά, σημειώνει η ΚΤΚ.

Μεταβολές τιμών ανά επαρχία

Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2023 οι τιμές κατοικιών σε τριμηνιαία βάση σημείωσαν αύξηση σε όλες τις επαρχίες. Συγκεκριμένα, στη Λευκωσία καταγράφηκε αύξηση 1,5%, στη Λεμεσό 1,4%, στη Λάρνακα 2,7%, στην Πάφο 2,7% και στην Αμμόχωστο 2%.

Όσον αφορά τις ετήσιες μεταβολές στους ΔΤΚ ανά επαρχία, καταγράφηκε αύξηση σε όλες τις επαρχίες για έβδομο συνεχόμενο τρίμηνο. Συγκεκριμένα, στη Λευκωσία οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 4,4%, στη Λεμεσό κατά 10,1%, στη Λάρνακα κατά 8,7%, στην Πάφο κατά 7,9% και στην Αμμόχωστο κατά 5,9%.

Σε τριμηνιαία βάση, οι τιμές των οικιών κατέγραψαν αυξήσεις σε όλες τις επαρχίες εκτός της Λεμεσού, όπου καταγράφηκε οριακή μείωση. Συγκεκριμένα, στη Λευκωσία οι τιμές οικιών αυξήθηκαν κατά 1,8%, στη Λάρνακα κατά 1,7%, στην Πάφο κατά 0,9% και στην Αμμόχωστο κατά 1,9%, ενώ στη Λεμεσό κατέγραψαν μείωση 0,4%.

Σε ετήσια βάση, οι τιμές οικιών κατέγραψαν αύξηση σε όλες τις επαρχίες. Συγκεκριμένα, οι τιμές οικιών στη Λευκωσία, Λεμεσό, Λάρνακα, Πάφο και Αμμόχωστο αυξήθηκαν κατά 4,8%, 6,5%, 6,3%, 4,7% και 7,4%, αντίστοιχα.

Οι τιμές των διαμερισμάτων σε τριμηνιαία βάση κατέγραψαν αύξηση σε όλες τις επαρχίες. Συγκεκριμένα, στη Λευκωσία αυξήθηκαν κατά 1,4%, στη Λεμεσό 4%, στη Λάρνακα 4,1%, στην Πάφο 6,5% και στην Αμμόχωστο 2,5%.

Σε ετήσια βάση, οι τιμές των διαμερισμάτων σημείωσαν αύξηση σε όλες τις επαρχίες για όγδοο συνεχόμενο τρίμηνο. Συγκεκριμένα, το δεύτερο τρίμηνο του 2023, στη Λευκωσία οι τιμές διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 4,2%, στη Λεμεσό κατά 13,9%, στη Λάρνακα κατά 13,1%, στην Πάφο κατά 16,3% και στην Αμμόχωστο κατά 2,5%, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022.

Αύξηση πωλητηρίων εγγράφων

Η ΚΤΚ αναφέρει επίσης ότι ο ρυθμός αύξησης των πωλητήριων εγγράφων κατέγραψε επιτάχυνση το δεύτερο τρίμηνο του 2023, καταγράφοντας άνοδο 26,5% σε ετήσια βάση, με 4.115 πωλητήρια έγγραφα σε σύγκριση με 3.254 το δεύτερο τρίμηνο του 2022, σημειώνοντας υψηλό δεκαπενταετίας.

Συγκεκριμένα, σημειώθηκε αύξηση 38,5% σε ετήσια βάση στον αριθμό ακινήτων που πωλήθηκαν σε ξένους αγοραστές (1.871 σε σύγκριση με 1.351 το δεύτερο τρίμηνο του 2022), ενώ ο αριθμός ακινήτων που πωλήθηκαν σε εγχώριους αγοραστές αυξήθηκε κατά 17,9% σε ετήσια βάση (2.244 σε σύγκριση με 1.903 το δεύτερο τρίμηνο του 2022).

Μείωση στεγαστικών δανείων

Μετά την αύξηση των δανειστικών επιτοκίων από την ΕΚΤ, σύμφωνα με την ΚΤΚ, τα νέα δάνεια για αγορά κατοικίας το δεύτερο τρίμηνο του 2023 μειώθηκαν κατά 2,9% σε ετήσια βάση (€248,7 εκ. το δεύτερο τρίμηνο του 2023 σε σχέση με €256,1 εκ. το δεύτερο τρίμηνο του 2022). Επίσης, το επιτόκιο οικιστικών δανείων κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2023 συνέχισε να καταγράφει αυξήσεις, αφού κυμάνθηκε κατά μέσο όρο στο 4,28%, σε σχέση με 3,74% το πρώτο τρίμηνο του 2023 και 2,27% το δεύτερο τρίμηνο του 2022. Επίσης, η ΚΤΚ αναφέρει ότι τα κριτήρια χρηματοδότησης έγιναν πιο αυστηρά σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.

«Εντούτοις, οι προαναφερόμενες εξελίξεις δεν φαίνεται να έχουν επιφέρει ουσιαστικές επιπτώσεις στη συνολική ζήτηση ακινήτων μέχρι και το δεύτερο τρίμηνο του 2023», αναφέρει η ΚΤΚ.

Μείωση στις άδειες οικοδομής

Ωστόσο, η ΚΤΚ επισημαίνει ότι σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, ο αριθμός των οικιστικών κτιρίων για τις οποίες εγκρίθηκαν άδειες οικοδομής, που αποτελεί πρόδρομη ένδειξη της κατασκευαστικής δραστηριότητας, κατέγραψε μείωση 13%, από 906 το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου του 2022 σε 788 το αντίστοιχο δίμηνο του 2023.